11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Roman ve Hikâye

Roman ve hikâye soruları, olay örgüsü ve anlatıcı bakış açısı üzerinden kurgulanır. Türün özelliklerini bilmek, metni okumadan bile sorunun yapısını tahmin etmenizi sağlar. Aşağıdaki tablo iki türü karşılaştırır. Örnek cümleler ve sınavlarda en sık karşılaşılan tuzaklar bölümde ayrıca verilmiştir. Örnek cümleler ve çözüm açıklamaları eklenmiştir.

Hikâye ve roman karşılaştırması

Okuma stratejisi

1. Eserin türünü ilk sayfada belirleyin; anlatım biçimi buna göre değişir.
2. Kişi sayısını ve olay zincirini not edin; soruların çoğu bu zincirden çıkar.
3. Anlatıcının kim olduğunu bulun; bakış açısı sorularının cevabı budur.
4. Ana olayı tek cümleyle özetleyebildiğinizde metni anlamışsınız demektir.

Soru tiplerine göre yaklaşım

• Karakter analizi soruları: karakterin davranışlarını metindeki örnekle eşleştirin.
• Çatışma soruları: çatışmanın kaynağını bulun, sonucu değil kaynağı sorarlar.
• Dil ve anlatım soruları: anlatım biçimini tespit edin, mecaz ve mecaz olmayan ayrımına bakın.
• Paragraf soruları: dönem ve yazar bilgisi gerektirenlerde eser adını bilmek yeterlidir.

Türün özelliklerini bilmek metni okumayı hızlandırır, ancak soru cevabı her zaman metinde açık olarak bulunur. Kısa hikâyelerde olay örgüsü, romanlarda ise bölüm yapısı izlenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Kuralları ezberlemeden uygulamaya geçmek, hatanın nedenini görmeyi engeller.
• Bir cümlede tanıdığınız kavramla yetinmek, ayrım sorularında hata yaratır.
• Örnek metni okumadan seçeneği işaretlemek, çoğu zaman yanlış cevaba yol açar.

Kontrol listesi

• Bu yazıdaki tabloyu kendi ölçümünüzle doldurun; boş kalan satırlar sizin öncelik listenizdir.
• Sınav sonrası hata defterinize bu bölümdeki hatayı ekleyin; benzerlerini tekrarlamayın.
• Konuyu bir arkadaşınıza anlatmayı deneyin; anlatamadığınız yer tam olarak çalışmanız gereken yerdir.

İlgili Makaleler

Kitap Okuma Alışkanlığı: Sürdürülebilir Okuma ProgramıRoman Nedir?Halk HikayesiMargaret Atwood – Damızlık Kızın Öyküsü