Vasiyetname Yazarken Sık Yapılan 8 Hata
Vasiyetname yazarken en sık görülen sorun, içeriğin değil biçimin hatalı olmasıdır. Yazılan vasiyet geçersiz olduğunda kanun mirasçılığı devreye girer ve vasiyetteki hiçbir arzu yerine getirilmez. Kanunda geçerli vasiyet için üç şart aranır: yasama iradesi, şekle uygunluk ve konunun ya da kişinin belirli olması.
Bu yazıda geçerli vasiyetin şartlarını, vasiyet türlerini ve sık yapılan sekiz hatayı anlatıyorum. Bu hataların çoğu sonradan düzeltilemez; geçersizlik nedeni ortadan kalktığında vasiyet yeniden yazılabilir.
Üç zorunlu şart
| Şart | Ne demek | Eksikse |
|---|---|---|
| Yasama iradesi | Vasiyetin sonuçlarına ciddi biçimde istenildiği, baskı altında olmadığı | Vasiyet geçersiz olur |
| Şekle uygunluk | Kanunda öngörülen biçimlerden birine uyulması | Vasiyet geçersiz olur |
| Konu veya kişinin belirli olması | Kimin, neye ilişkin vasiyet yapıldığının anlaşılabilmesi | Vasiyet geçersiz olur |
Vasiyet türleri
| Tür | Geçerlilik koşulu |
|---|---|
| El yazısı vasiyet | Yazının tamamı vasiyet sahibinin el yazısı olmalı, imzalanmalı |
| Yazılı vasiyet | Yazılıp imzalanmış; tanık şartı aranmaz |
| Sözlü vasiyet | Yalnızca ölüm tehlikesi içinde, en az iki tanık huzurunda |
| Vasiyetname (noterde) | Noterde düzenlenir, tanıklar imzalar |
| Vasiyetin sonradan tamamlanması | Boş vasiyet kâğıdına sonradan şartlara uygun ekleme |
Sözlü vasiyet en riskli olanıdır. Yalnızca ölüm tehlikesi içinde geçerlidir. Kişi iyileşip aylarca sonra ölürse, o dönemde yapılan sözlü vasiyet geçersiz olur. Bu yüzden hastanede ölüm beklemek yerine, imkân varsa yazılı vasiyet düzenlemek her zaman daha güvenlidir.
Hata 1: Vasiyetin tamamı el yazısı olmalı
El yazısı vasiyette kural şudur: kâğıdın tamamının vasiyet sahibinin el yazısı olması gerekir. Yazının bir bölümü başka birinin el yazısıysa vasiyet geçersiz olur.
Pratikte sık rastlanan hata şudur: Kişi vasiyetin tamamını kendi el yazısıyla yazar, sonra bir başkasıyla veya bir yazı bürosunda düzeltme yaptırır. Düzeltilen kısım başka eline geçtiği anda vasiyet geçersizleşir.
Hata 2: Tarih ve imza eksikliği
Vasiyette tarih ve imza bulunmalıdır. Tarih, vasiyetin yazıldığı gündür; kim öldüğünde önemli değildir. İmza isteğe bağlı değildir, mutlaka olmalıdır.
Tarihi yazmayı unutmak vasiyetin geçersizleşmesine yol açabilir; çünkü kanun yazılı vasiyetlerde tarih şartına yer verir.
Hata 3: Vasiyetin birden çok sayfaya bölünmesi
Vasiyet birden çok kâğıda yazılıp her biri imzalanıyorsa, bu kâğıtların birbirine bağlandığı ve eksiksiz olduğu karşılıklı sayfa numaralarıyla belirtilmelidir. Aksi hâlde her sayfa ayrı bir vasiyet kabul edilir ve bazı sayfalar şekle uygun olmadığı için geçersiz olur.
Hata 4: Tanıkların vasiyetteki durumu
Sözlü vasiyette tanıkların hem vasiyetin yapıldığını hem de içeriğini duyduğundan emin olunması gerekir. Kardeşiniz bir sizin yanınızda olduğunuzu duymadıysa, tanıklık yapamaz.
Yazılı ve el yazısı vasiyetlerde tanık şartı yoktur; bu şekilde yazmak tanık sorununu tamamen ortadan kaldırır.
Hata 5: Konunun belirsizliği
Vasiyette kimin malının, hangi hissenin devredildiği açıkça yazılmalıdır. Belirsiz ifadeler geçersizliğe yol açabilir.
- Riskli: Bütün mal varlığım çocuklarıma kalmıştır.
- Daha güvenli: Üzerime kayıtlı İstanbul Kadıköy 1234 ada 567 parseldeki 3 numaralı dairenin tamamı.
Hata 6: Saklama payını görmezden gelmek
En sık yapılan ve en ağır sonuçlu hata budur. Kişi vasiyetle malının tamamını tek bir kişiye bırakır, ama miras payı olan eş ve çocukların payı vasiyetle ortadan kaldırılamaz. Kalan yakınlar ise saklama payı talep edebilir.
Sonuç şudur: vasiyet sahibi, bırakmak istediği kişiyle birlikte, kanunun saklama payı için ayırdığı tutarı da paylaştırmak zorunda kalır. Vasiyet, dağıtacağınız malın yeterli olup olmadığını hesaplamadan yazılmamalıdır.
Hata 7: Vasiyetin ortaya çıkmaması
Bir vasiyetin geçerli olması yetmez, zamanında ve doğru yere ulaşması gerekir. Vasiyetin kaybolması, en sık yaşanan ve en zor telafi edilen durumdur.
- Vasiyeti noterde saklatmak (vasiyet saklama)
- Birden fazla yerde yedek bulundurmak
- Güvendiğiniz bir kişiye bildirmek
- Banka kasası veya kiralık kasa
Hata 8: Vasiyetin güncellenmemesi
Hayat koşulları değişir: ev alınır, satılır, çocuk doğar, yakın ölür. Eski bir vasiyet bu değişiklikleri yansıtmaz ve artık doğruyu ifade etmiyor olabilir. Vasiyet, bağlı kaldığı varlıkların tapu kayıtlarını belirtmeli; madde ve il numarası değişirse vasiyet eski kalmış olur.
Kontrol listesi
| Kontrol | Geçerli mi |
|---|---|
| Yazının tamamı el yazısı mı (el yazısı vasiyet ise) | Olmalı |
| Tarih var mı | Olmalı |
| İmza var mı | Olmalı |
| Malın tapu kaydı tam olarak yazılmış mı | Olmalı |
| Mirasçıların adları açık mı | Olmalı |
| Miras payı olan kimse gözden geçirilmiş mi | Olmalı |
| Saklama payı hesaplanmış mı | Olmalı |
| Vasiyet güvenli yerde saklanıyor mu | Olmalı |
Ne zaman profesyonel yardım almalı
Yalnızca bir malınız varsa ve yakınlarınızın durumu nettir, vasiyeti kendiniz yazabilirsiniz. Ancak birden fazla malınız, hisseli mülkiyetiniz, küçük çocuklarınız ya da karışık bir aile yapınız varsa profesyonel yardım almak maliyeti düşük, riski ortadan kaldıran bir tercihtir.
Noterden vasiyetname düzenletmenin iki avantajı vardır: şekil şartı tartışması yaşanmaz ve saklama yükümlülüğü ortadan kalkar.
Kısaca
Vasiyetin geçerli olması için yasama iradesi, şekle uygunluk ve konunun belirli olması şartlarının üçü birden sağlanmalıdır. El yazısı vasiyette kâğıdın tamamının vasiyet sahibinin el yazısı olması gerekir; bir bölümü başkasının eline geçerse vasiyet geçersizleşir. Tarih ve imza eksik olmamalı, malın tapu kaydı açıkça yazılmalıdır. En ağır hata saklama payını görmezden gelmektir: miras payı olan eş ve çocukların payı vasiyetle kaldırılamaz, kalan yakınlar saklama payı talep edebilir. Bütün vasiyet çürüğe atılırsa kanun mirasçılığı devreye girer. Vasiyetin güvenli bir yerde saklanması, geçerli bir vasiyet kadar önemlidir.
Yorum gönder