7. Sınıf Fen Bilimleri: Saf Madde ve Karışımlar

Saf madde, tek cinsden oluşan ve saflaştırılamayan maddedir; karışım ise birden çok cinsin bir arada bulunduğu karışımdır. Ayrım yöntemleri, sınavlarda en çok sorulan konulardan biridir. Konunun günlük hayattan örnekleri ve sınav tuzakları bölümde ayrıca sıralanmıştır. Deney düzenekleri ve örnek hesaplamalar da verilmiştir.

Karışım türleri ve ayırma yöntemleri

Çözünmüş ve karışmış ayrımı

• Çözünmüş: maddeler birbirine tamamen karışmış, ayrılamaz; bu tür karışıma ayırma yöntemi uygulanmaz.
• Karışmış: maddeler ayrılabilir; bu tür karışıma uygun yöntemle ayrılır.
• Şeker suda çözünür, kum çözünmez; ikisinin ayrılabilmesi karışık olduklarını gösterir.

Yöntem seçimi

1. Karışımdaki maddelerin çözünüp çözünmediğine bakın.
2. Katı maddelerin tane büyüklüğüne bakın; eleme yalnızca farklı büyüklükteki taneciklerde işe yarar.
3. Kaynama noktaları farklı sıvılarda damıtma yöntemini seçin.
4. Yoğunluğa göre ayırmada ağır olan altta toplanır.

Ayrım yöntemi sorularında sınav, uygun yöntemi seçtirmekten çok nedenini sorar. Bu yüzden yöntemi ezberlemek yerine hangi madde özelliğine dayandığını bilmek gerekir.

Sık yapılan hatalar

• Kavramı tanımadan ezberlemek, soru değiştiğinde çözememeye yol açar.
• Birim tutarlılığını kontrol etmemek, doğru sonucu yanlış yazdırır.
• Deney sonucunu okumadan yorumlamak, en sık puan kaybıdır.

Kontrol listesi

• Bu yazıdaki tabloyu kendi ölçümünüzle doldurun; boş kalan satırlar sizin öncelik listenizdir.
• Sınav sonrası hata defterinize bu bölümdeki hatayı ekleyin; benzerlerini tekrarlamayın.
• Konuyu bir arkadaşınıza anlatmayı deneyin; anlatamadığınız yer tam olarak çalışmanız gereken yerdir.

İlgili Makaleler

6. Sınıf Fen Bilimleri: Işık ve Ses5. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve Özellikleri10. Sınıf Kimya Mol KavramıAYT Fizikte Enerji Korunumu Problemleri