7. Sınıf Türkçe: Anlatım Sanatları

7. Sınıf Türkçe: Anlatım Sanatları

Anlatım sanatları, bir anlatım biçiminin özelliklerini kullanarak sözü etkili hâle getirme yollarıdır. Sınavlarda sanatın adı, özelliği ve örnek metin birlikte sorulur. Aşağıdaki tablo temel sanatları örneklerle gösterir. Örnek cümleler ve sınavlarda en sık karşılaşılan tuzaklar bölümde ayrıca verilmiştir. Örnek cümleler ve çözüm açıklamaları eklenmiştir.

Anlatım sanatları ve özellikleri

SanatTemel özellikÖrnek kullanım
MetaforBenzetme yapmadan aktarmaYüzü gülümsediyordu.
İstiareBir özelliği başka birine vermeGönül ateşten yandı.
Mecaz-ı mümselBir eşyayı başkasıyla anlatmaAkıl sağlığı çıktı.
TezatBirbirine zıt iki kavramın yan yana konmasıZengin bir yoksulluk.
TezireBir olgunun tam tersiyle anlatılmasıOnun yaptığı her şey işe yaradı.
AbartmaOlayın olduğundan büyük gösterilmesiHerkes şaşkına döndü.
KüçültmeOlayın olduğundan az gösterilmesiOnu yarım santim gördüm.

Sanatı tanıma yöntemi

  1. Önce cümlede benzetme varkı yoktur bakın; benzetme varsa istiare ya da tezat olabilir.
  2. Mecazı mümselde anlatılan şey somut bir eşyadır; istiarede ise soyut bir kavram aktarılır.
  3. Tezat ve tezire birbirinin zıddır; tezatta gerçek olan vurgulanır, tezire gerçek olmayan vurgulanır.
  4. Abartma ve küçültme ölçek değiştirir; hangisinin olduğunu sayısal ipuçlarından bulun.

Sınavda dikkat

  • Örnek metinde birden fazla sanat bulunabilir; soru hangisini soruyorsa onu bulun.
  • Nazım ve düz yazı ayrımı bazı sanatlarda önemlidir.
  • Sanatın adını bilmiyorsanız özelliğinden türü bulmaya çalışın.

Sanat adı sorusu, özellik sorusundan daha kolaydır. Bu yüzden özellikleri iyi öğrenmek, adı unutsanız bile doğru cevabı bulmanızı sağlar.

Sık yapılan hatalar

  • Kuralları ezberlemeden uygulamaya geçmek, hatanın nedenini görmeyi engeller.
  • Bir cümlede tanıdığınız kavramla yetinmek, ayrım sorularında hata yaratır.
  • Örnek metni okumadan seçeneği işaretlemek, çoğu zaman yanlış cevaba yol açar.

Kontrol listesi

  • Bu yazıdaki tabloyu kendi ölçümünüzle doldurun; boş kalan satırlar sizin öncelik listenizdir.
  • Sınav sonrası hata defterinize bu bölümdeki hatayı ekleyin; benzerlerini tekrarlamayın.
  • Konuyu bir arkadaşınıza anlatmayı deneyin; anlatamadığınız yer tam olarak çalışmanız gereken yerdir.
Bu makaleyi paylaş
WhatsAppFacebookXLinkedIn

İlgili Makaleler

6.6. Sınıf Türkçe: Anlatım Bozuklukları5.5. Sınıf Türkçe Fiillerin Çekimi12.12. Sınıf Türk Dili Edebi Dönemler ve Akımlar11.11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Roman ve Hikâye

Sanalsinif.net kurucusu ve editörü. Anadolu Üniversitesi İşletme mezunu. 2008 yılından bu yana eğitim, teknoloji, bilim ve kültür konularında Türkçe içerik üretiyor.

Yorum gönder