8. Sınıf Fen Bilimleri: Kalıtım

Kalıtım, canlıların kendilerine özgü özelliklerini yavrularına aktarma olayıdır. Kalıtımın çevre ve genetik etkilerle birlikte ele alınması, konunun anlaşılmasının temelidir. Konunun günlük hayattan örnekleri ve sınav tuzakları bölümde ayrıca sıralanmıştır. Deney düzenekleri ve örnek hesaplamalar da verilmiştir. Tablodaki sayıları kendi ölçümünüzle karşılaştırmayı unutmayın.

Kalıtım türleri ve çevre etkisi

Genetik mi çevre mi?

1. Özelliğin değişmez olduğu durumlar genetik kalıtıma örnektir; kan grubu buna örnektir.
2. Çevreye göre değişebilen özelliklerde etkiler iç içedir; boy örneğinde her ikisi de rol oynar.
3. Zekâ ve yetenekte kalıtım payı vardır ancak çevre belirleyicidir; çalışmayla gelişir.

Uygulama

• Öğrencilerin kendi özelliklerini listelemesini isteyin; kalıtım ile çevreyi ayırmaları kolaylaşır.
• Aynı özelliklerin farklı ailelerde farklı oranlarda görüldüğü örnekleri tartışın.
• Çevrenin etkisi gösterilirken kalıtımın rolünü küçümsemeyin.

Bu konu, doğru anlatıldığında kalıtımın önemini de ortaya çıkarır. Sınav soruları genellikle bir özelliğin genetik mi çevre mi kaynaklı olduğunu sorar.

Sık yapılan hatalar

• Kavramı tanımadan ezberlemek, soru değiştiğinde çözememeye yol açar.
• Birim tutarlılığını kontrol etmemek, doğru sonucu yanlış yazdırır.
• Deney sonucunu okumadan yorumlamak, en sık puan kaybıdır.

Kontrol listesi

• Bu yazıdaki tabloyu kendi ölçümünüzle doldurun; boş kalan satırlar sizin öncelik listenizdir.
• Sınav sonrası hata defterinize bu bölümdeki hatayı ekleyin; benzerlerini tekrarlamayın.
• Konuyu bir arkadaşınıza anlatmayı deneyin; anlatamadığınız yer tam olarak çalışmanız gereken yerdir.

İlgili Makaleler

7. Sınıf Fen Bilimleri: Saf Madde ve Karışımlar6. Sınıf Fen Bilimleri: Işık ve Ses5. Sınıf Fen Bilimleri: Madde ve Özellikleri10. Sınıf Kimya Mol Kavramı