Mutfak Güvenliği: 15 Pratik Kural ve Sık Yapılan Hatalar
Ev kazalarının büyük bölümü mutfakta olur. Ve bu kazaların çoğu dikkatsizlikten değil, alışkanlıktan kaynaklanır.
Bu yazıda mutfak güvenliğini gıda hijyeni, yanma ve kesilme riski, temizlik ve yangın önleme başlıklarında ele alıyoruz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; gıda güvenliği konusunda sağlık kuruluşlarının güncel rehberleri esas alınmalıdır.
1. Çapraz bulaşma
Bu, mutfakta gıda kaynaklı hastalıkların en yaygın nedenidir.
Aynı doğrama tahtasını kullanmayın. Çiğ et için ayrı bir tahta bulundurun. Tahtayı yıkasak bile mikro çatlaklar kalır; renkli tahtalar işaretlenmiş olarak ayrılmalıdır.
Yıkama sırası. Önce çiğ et, sonra sebze, en son temiz mutfak gereçleri. Tezgâhı önce nemli bezle silin, sonra deterjanlı suyla yıkayın. Islak zemin bulaşma riskini artırır.
Yumurtayı ayrı tutun. Kabuktan sızan sıvı, mutfağı hızla kirletir. Çatlak yumurtaları ayırın.
Benim tespitim şu: “Yıkadım, temizdir” düşüncesi gıda güvenliği için yeterli değildir. Doğru sıralama, temizlikten daha belirleyicidir.
2. Sıcaklık ve buzdolabı
Bakteriler, oda sıcaklığından sonra hızla çoğalır.
Buzdolabı sıcaklığı. Dört derece veya altı idealdir. Termometre ile arada sılda ölçün; buzdolabı gözle değerlendirilemez.
Soğuk zincir. Alışverişten eve dönüşte donmuş gıdayı en kısa sürede buzdolabına koyun. Süt ve et için iki saat sınırı kabul edilir; sıcak havada bu süre yarıya iner.
Buz kalıbı. Birden fazla kalıp bulundurun. Kalıpların iki kat büyüğünü dondurup kalıplara yerleştirin; anında ihtiyaç olduğunda beklemezsiniz.
Et rafı. Çiğ etler mutfak soğutmasının altında, sıvı sızmayacak biçimde saklanmalıdır. Alt raf, çiğ et için en güvenli yerdir.
Pratik not: Satın aldığınız günün en sonundaki ürünü önce alışveriş çantasına koyun. Bu, evdeki en eski ürünü tüketmenizi sağlar. En üst raf, en eski ürün için ayrılmalıdır.
3. Kesilme ve yanma
İki temel kural, mutfak yaralanmalarının çoğunu önler.
Bıçak keskinliği. Keskin bıçak, keskin olmayandan daha güvenlidir. Paslı bir bıçağın üzerinden zorlamak kaygın yaratır. Bıçakları öğrenilenlerden ayırın ve duvara manyetik olarak asın; çekmecede karışırlar.
Elinizi göstermeyin. Soğan ve patates gibi yuvarlak malzemeleri keserken parmak uçlarından uzak durun. Bıçağı düz tutmak yerine hafif eğik tutmak, parmağa yaklaşma riskini artırır.
Tencereleri iki kulptan tutun. Tencere içinde buhar, yüzünüzün üstüne gelebilir. Sıcak yemeği servis ederken çıkan buharı bir süre bekletin.
Yağ sıçraması. Kızartma sırasında alçak ocak, yağın taşmasını azaltır. Isıyı gereğinden yüksek açmak yağın yanmasına yol açar; yanan yağ daha zehirlidir.
Benim tespitim şu: Yanma olaylarının çoğu dikkatsizlikten değil, aceleden kaynaklanır. Acele, dikkatsizliğin en yaygın biçimidir. Telefona bakarak yürüyen biri mutfakta yaralanma riskini belirgin biçimde artırır.
4. Temizlik ve düzen
Düzenli mutfak, temizlik işini yarıya indirir.
Tezgâhı boşaltın. Bir mutfakta en fazla eşya, en iyi temizlik demektir. Kullanılmayan küçük elektrikli aletleri depoya kaldırın.
Kesme tahtasını ayırın. Her kullanımdan sonra akan suyla yıkayın ve dikin. Kurutulmadan üst üste konan tahtaları nemli bırakır.
Elektrikli aletler. Kullanılmadıkta fişini çekin. Islak elle veya ıslak zemin üzerinde prize takmayın.
Yangın söndürücü. Mutfağın ulaşılabilir bir yerinde, en az altı ayda bir kontrol edilmiş bir söndürücü bulunsun. Yangın söndürücü kullanmayı bilmek, bulundurmaktan daha önemlidir.
5. Sık yapılan hatalar
1. Etikete bakmadan çöpe atmak. Yanlış. Son kullanma tarihi gıda güvenliğinin basit bir göstergesidir.
2. Dondurulmuş gıdayı çözmeden tekrar dondurmak. Yanlış. Bakteri üremesi hızlanır.
3. Islak ve kuru gıdayı aynı raflarda tutmak. Yanlış. Kurutma gereksinimi olan gıdalar altta bekletilmelidir.
4. Kesme tahtasını yıkamak yeterlidir. Yanlış. Aynı tahta çiğ et ve sebzede kullanılmamalıdır.
5. Kızartmayı çok yüksek ısıda yapmak. Yanlış. Yan yağ sağlık riski yaratır.
6. Buzdolabında her şeyi raflara dizmek. Yanlış. Hava dolaşımı için aralık bırakın.
7. Eti yıkayarak hazırlamak. Yanlış. Yıkama, bakterileri mutfağa yayar.
8. Fırını ısıtmayı unutmak. Sık yapılır. Gereğinden fazla enerji tüketir.
Kısaca: mutfak güvenliği
Mutfak güvenliği, sıcaklık, düzen ve ayrım kurallarına dayanır. Bunları öğrenmek, ayrı bir eğitim gerektirmez.
Pratik özet: Doğru tahta, dört derece, son kullanma tarihine bakma ve keskin bıçak. Yağ sıçramasını önlemek için ısıyı düşürün, ateşi hiçbir zaman gözetimsiz bırakmayın.
Bu yazıda mutfak güvenliğini ele aldık. Beslenme değerleri için vitaminler ve mercimek köftesi tarifi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yorum gönder