Ülkelerin Başkenti ve Nüfusu

Coğrafya sorularına çalışırken başkent ismiyle nüfusu eşleştirmek zorunda kalıyorsanız bu liste işinizi görecek. Ama başta şunu söyleyeyim: nüfus rakamları ülkeden ülkeye farklı kaynaklarda farklı çıkıyor ve her yıl değişiyor. Aşağıdaki rakamlar yaklaşık değerler; güncel resmî istatistiği arıyorsanız ilgili ülkenin istatistik kurumundan bakmanız gerekiyor. Başkent adları ise istikrarlıdır, onlar kesin.

Türkiye ve komşuları

Türkiye’nin başkenti Ankara’dır ve nüfusu yaklaşık 85 milyondur. Komşularında durum şöyle: Yunanistan’ın başkenti Atina, nüfusu 10 milyonun biraz altında. Bulgaristan’ın başkenti Sofya, yaklaşık 6,5 milyon. İran’ın başkenti Tahran, 85 milyonu aşkın. Irak’ın başkenti Bağdat, 45 milyona yaklaşık. Suriye’nin başkenti Şam, 20 milyonun altında; savaş sonrası nüfus hareketleri yüzünden resmî sayım vermek zorlaştı.

Avrupa’nın büyük ülkeleri

Almanya’nın başkenti Berlin, nüfusu 84 milyon civarında ve Avrupa’nın en kalabalık ülkesi. Fransa’nın başkenti Paris, 68 milyon. İtalya’nın başkenti Roma, 59 milyon. İspanya’nın başkenti Madrid, 48 milyon. Polonya’nın başkenti Varşova, 37 milyon.

Küçük ülkelerde durum daha çarpıcı. Hollanda’nın başkenti Amsterdam, nüfusu 18 milyon; ülke nüfusunun büyük bölümü aslında Rotterdam’da yaşıyor. Belçika’nın başkenti Brüksel, 12 milyon; ama resmî başkent bölünmüş durumda, Fransızca konuşulan kısımda başkent Brüksel, Felemenkçe konuşulan kısımda ise başka bir şehir. Bu ayrıntı sınavlarda ara sıra karıştırılıyor.

Orta Doğu ve Asya

Çin’in başkenti Pekin, nüfusu 1,4 milyarın üzerinde. Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi, nüfusu yine 1,4 milyar civarında. Japonya’nın başkenti Tokyo, 124 milyon. Güney Kore’nın başkenti Seül, 52 milyon.

Ortadoğu’da Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad, 36 milyon. Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi; dikkat çekici olan şu, ülkenin ticaret ve nüfus merkezi olan Dubai başkent değil. Mısır’ın başkenti Kahire, 110 milyonu aşkın bir nüfusla bölgenin en kalabalık ülkesi.

Amerika kıtası

Amerika Birleşik Devletleri’nin başkenti Washington DC’dir, ancak ülkenin en büyük şehri New York’tur. Bu ayrım sınavlarda en çok karıştırılan noktalardan biri; başkent ile en büyük şehir aynı şey değildir. ABD nüfusunun 335 milyonun biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Brezilya’nın başkenti Brasilia’dır, en büyük şehri ise San Paolo. Brasilia’nın başkent olarak seçilmesi plansız bir şey değil: şehir 1950’lerde özellikle başkent olmak üzere planlı biçimde inşa edildi.

Sık karıştırılan başkentler

Birkaç örnek özellikle dikkat çarpıcı. Türkiye’nin başkenti İstanbul değil, Ankara’dır; İstanbul en büyük şehirdir. Avustralya’nın başkenti Canberra’dır, en büyük şehri Sidney. Arjantin’in başkenti Buenos Aires, en büyük şehri de Buenos Aires; burada başkent aynı zamanda ülkenin en büyük şehri.

Almanya için bir ayrıntı var: başkent Berlin, ama Berlin Almanya’nın en büyük şehri değil; nüfusa göre sıralamada Hamburg ve Münih öne geçiyor. Eski başkent Bonn, bugün yalnızca Birleşmiş Milletler’in bir kuruluş merkezi olarak anlam taşıyor.

Başkentin nüfusu mu ülkenin nüfusu mu

Bir soruda X ülkesinin başkenti nüfusu ne kadar dendiğinde cevap aranıyorsa başkentin nüfusu soruluyor demektir, ülkeninki değil. Bu ayrımı kaçırmak sınavlarda puan kaybettirir. Türkiye için sorulduğunda başkent Ankara’nın nüfusu verilir.

Bir de verinin yılı önemli. Klasik sınav kaynakları genellikle 2022 öncesi verileri kullanır, oysa bugünün rakamları bunlardan birkaç milyon farklı olabilir. Sınavda verilen seçeneklerde yıl yazıyorsa ona bakmak en doğru yöntem.

Kısaca

Bu tablo çalışma aracı olarak işinize yarar ama tek başına yeterli değildir. Başkentler değişmez, nüfuslar her yıl güncellenir. Bir ülkenin nüfusuna ihtiyacınız varsa açıklamalı resmî istatistik yayımlayan kurumları tercih etmeniz uzun vadede daha sağlıklı sonuç verir.