Trafik Kazası Tazminatı: Hangi Sigorta Neyi Karşılar, Nasıl Hesaplanır?
Trafik kazası tazminatı iki ayrı kalemden oluşur: aracın ve eşyaların hasarı ile yaralanma bedeli. Bu ikisini ödeyen sigorta farklıdır ve süreçleri de farklıdır. Doğru sigortayı seçmek, kazadan günler sonra başvuru yapmamak ve kusur oranını doğru tespit ettirmek tazminatın miktarını doğrudan belirler.
Tazminat iki kalemden oluşur
| Kalem | Kapsam | Kim öder |
|---|---|---|
| Maddi hasar | Araç hasarı, taşınan eşya, kıyafet | Kasko, trafik sigortası (bağlantılı işlem) |
| Yaralanma bedeli (muvakkaten) | Tedavi giderleri, araç hasarı, kısa süreli iş göremezlik | Zorunlu trafik sigortası (ZTS) |
| Yaralanma bedeli (kesinleşmiş) | Ciddi yaralanma ve ölüm hâllerinde kalıcı zararlar | Zorunlu trafik sigortası (ZTS) |
En çok karıştırılan nokta şudur: zorunlu trafik sigortası (ZTS), karşı tarafın aracının hasarını karşılamaz. Araç hasarı için kasko veya özel trafik sigortası gerekir. ZTS yalnızca yaralanma bedeli içindir.
Hangi sigorta neyi öder
| Kendi aracınızın hasarı | Karşı tarafın hasarı | Kendi yaralanmanız | |
|---|---|---|---|
| Zorunlu trafik sigortası | ❌ | ❌ | ✔ |
| Özel trafik sigortası | Genellikle ❌ | ✔ | ✔ |
| Kasko | ✔ | ❌ | Ek paket olursa ✔ |
| Bağlantılı işlemler (BİS) | ✔ | ✔ | ✔ |
Bağlantılı işlemler tek olayda zararın tümünü tek bir sigortadan talep etmenizi sağlar. Aracınızın kaskosu varsa ve karşı taraf ZTS’li ise, kendi hasarınızı da karşı tarafın ZTS’inden isteyebilirsiniz. Bu, tahsilat süresini önemli ölçüde kısaltır.
Örnek hesaplama
- Kusur oranları belirlenir. Diyelim siz %40, karşı taraf %60 kusurlu olsun
- Araç hasarı eksperle belirlenir; diyelim 80.000 TL
- Kendi aracınızın hasarı için kaskodan 80.000 TL alırsınız
- Karşı tarafın aracına verdiğiniz zarar için karşı tarafın ZTS’inden 80.000 × %60 = 48.000 TL alırsınız
- Yaralanmanız varsa tedavi giderleriniz kendi ZTS’nizden karşılanır
- Toplam = 80.000 + 48.000 + tedavi gideri
|
Kusur oranı çarpımı unutulur. Karşı tarafın sigortasından hasarın tamamını değil, kusurunuz oranındaki karşılığını alırsınız. Örnekte %60 kusurlu taraftan %40’ını aldınız.
Kusur oranı nasıl belirlenir
| Yöntem | Nasıl | Sıkılaşma |
|---|---|---|
| Kaza tespit tutanağı | Kolluk kazada kusuru yazar | En sık |
| Sigorta eksperi | Fotoğraf ve olay yerine göre karar verir | İtiraz edilebilir |
| Güvenlik birimi incelemesi | Trafik kazası tespit raporu | Anlaşmazlıkta |
| Uzman bilirkişi | Mahkeme aşamasında görevlendirilir | Son sözü o söyler |
Kusur oranına itiraz edebilirsiniz. Tespit tutanağındaki oranı kabul etmiyorsanız, durumu belgeleyerek eksper raporu talep edin. Anlaşmazlık mahkemeye giderse bilirkişi incelemesi yapılır ve bu inceleme nihai sonuçtur.
Yaralanma bedeli ve süreç
- Kaza sonrası sağlık kuruluşuna başvurulur, adli tıp raporu alınır
- Suni / geçici rapor tedavi giderlerinin ödenmesini sağlar
- Kesinleşmiş rapor kalıcı zararın belirlenmesi için alınır
- Sigorta şirketi eksper ve bilirkişi incelemesi yapar
- Ödeme dosya tamamlandıktan sonra yapılır
Bedeli muvakkaten ödeme tedavi süreci bitmeden yapılabilir. Bu, uzun bir süre hiç para almadan beklemekten çok daha iyidir.
Sigortanın geç ödemesi hâlinde faizi talep edebilirsiniz. Ödemede gecikme olursa sigorta şirketine itiraz edebilir, gerekirse Sigorta Tahkim Kurumu’na başvurabilirsiniz.
Zorunlu sigortanın karşılamadığı zararlar
- Araç değer kaybı (ekspertizde tespit edilirse, kaskodan talep edilir)
- Araçta taşınan eşya ve yük hasarı
- Manevi zarar (trafik kazasında zorunlu sigorta kapsamı dışındadır)
- Trafik cezası ve idari para cezaları
- Ruhsat ve vergi bedelleri
- Zorunlu sigortanın belirlediği üst limiti aşan kısımlar
|
|
|
Yaralanma bedelleri SGK ile çakışırsa SGK’nin ödediği miktar zorunlu trafik sigortasından talep edilmez. Aynı gider iki yerden ödenmez. Bu yüzden kaza sonrası SGK’ya da bildirim yapılıp yapılmayacağı duruma göre planlanmalıdır.
Sık yapılan 7 hata
- Zorunlu sigortadan araç hasarı istemek. Karşılamaz, süreç uzar.
- Kusur oranı çarpımını atlamak. Tam hasar talep etmek yerine orana göre talep edin.
- Sigorta şirketine aynı gün bildirmemek. Geç bildirimde sorun çıkabilir.
- Geçici raporu bekleyip hiç para almamak. Bedeli muvakkaten talep edin.
- SGK’ya da bildirim yapmayı unutmak. Sonradan sorun yaratır.
- Kusur oranını itiraz etmemek. Oran sonradan değiştirilemeyebilir.
- Değer kaybını sigortadan talep etmemek. Kaskodan talep edilmesi gerekir.
Kontrol listesi
| Adım | Yapıldı mı |
|---|---|
| Kaza tespit tutanağı alındı | ☐ |
| Kendi sigortanıza aynı gün bildirildi | ☐ |
| SGK’ya durum bildirildi | ☐ |
| Adli tıp raporu alındı | ☐ |
| Kusur oranı kontrol edildi | ☐ |
| Değer kaybı eksper raporuna yansıtıldı | ☐ |
Kısaca
Trafik kazası tazminatı iki ayrı kalemden oluşur. Maddi hasar, aracın ve taşınan eşyaların zararıdır ve kasko veya bağlantılı işlemler yoluyla karşılanır. Yaralanma bedeli ise zorunlu trafik sigortasının (ZTS) kapsamındadır; ZTS karşı tarafın aracının hasarını karşılamaz. Karşı taraftan alınacak tutar, kusur oranı çarpımıyla hesaplanır: yüzde 60 kusurlu bir taraftan yüzde 40 kusurlu birinin aracının hasarı için hasarın yüzde 60’ı talep edilir. Yaralanma hâlinde adli tıp tarafından geçici ve kesinleşmiş rapor düzenlenir; bedeli muvakkaten ödeme tedavi sürerken alınabilir. SGK ile zorunlu trafik sigortasının ödediği giderler çakışmaz, aynı gider iki yerden alınamaz. Zorunlu sigorta; araç değer kaybını, taşınan eşya hasarını, manevi zararı ve trafik cezalarını karşılamaz.
Yorum gönder