İcra Takibinde Borca İtiraz: İtiraz Türleri, Süre ve Sonuçlar

Borca itiraz, icra takibinin borca ilişkin takip talebiyle başlatılmasından itibaren on gün içinde yapılabilen ve itiraz kabul edilirse dosyanın duracağı bir itiraz yoludur. İtiraz yalnızca dosyayı durdurur, kapatmaz: alacaklı on beş gün içinde dava açmak zorundadır. Bu iki süre karıştırıldığında dosya yeniden çalışır ve haciz gerçekleşebilir.

Bu yazıda itirazın türlerini, süreleri, hangi durumda hangi itirazın yapılacağını ve itirazdan sonra dosyanın nasıl ilerlediğini adım adım anlatıyorum. İcraya itiraz konusu kişinin mal ve özgürlüğünü doğrudan etkiler; bu yüzden süreler önemlidir.

İcra nasıl başlar

1. Takip talebi. Alacaklı, icra dairesi müdürlüğüne başvurarak borcun ve alacağın dayanağını gösterir.
2. Örnek 7 ile borçluya tebliğ. Borçlu, borcun miktarı, faizi ve itiraz süresi yazılı olarak bildirilir.
3. İtiraz süresi. Borçlu bu süre içinde itiraz edebilir.
4. İtiraz olmazsa ödeme emri. Borç ödenmezse hacze geçilir.

On günlük süre takip talebinin tebliğinden itibaren işler ve takip talebinde bu tarih yazılıdır. Süreyi kaçırmak, itiraz hakkınızı tamamen kaybettirir.

İtirazın iki türü

Fark şudur: Borca itirazda tartışma borcun kendisi üzerindedir. Takip öğrenmesine itirazda ise soru, bu talep size mi ait sorusudur; borcun doğru olduğu kabul edilir ama size ait olmadığı ortaya çıkar.

Hangi durumda hangi itiraz

Uyarı: Borcu gerçekten ödemediyseniz ve itiraz ettiyseniz itirazın haksız olduğu mahkemede ortaya çıkabilir. İtiraz hakkını kötüye kullanmak ciddi hapis cezası riski doğurur. Bu yüzden itiraz, gerçeği yansıtmalıdır.

İtiraz yaptıktan sonra ne olur

İtiraz kabul edilirse takip durur. Ancak dosya kapanmaz ve alacaklı hakkını kaybetmez.

1. Alacaklıya tebliğ edilir. İtirazın kendisine karşı yapılan itiraz ve dava açma hakkı doğar.
2. On beş gün içinde dava açılır. Alacaklı bu sürede borca itiraz davası açmak zorundadır.
3. Dava açılmazsa takip bütünüyle düşer ve borçlu bu borçtan kurtulmuş olur.
4. Dava açılırsa dosya mahkemeye gider; itiraz ve savunma mahkemede incelenir.

En tehlikeli yanlış: İtiraz ettiğinizi düşünüp beklemek. İtiraz tek başına icrayı sonsuza kadar durdurmaz; alacaklı dava açmazsa dosya düşer ama bunu siz değil alacaklı belirler ve o sürede işlem yapamazsınız. Önceden bilin.

Mahkeme aşaması

Alacaklının açtığı dava, borca itiraz davası olarak adlandırılır. Borçlu bu aşamada yalnızca itirazda ileri sürdüğü savunmaları değil, mahkemeye sunulan belgeleri de inceleyebilir.

• Mahkemeye sunulan belgeler incelenir; itiraz tarihinden sonra sunulan belgeler değerlendirilmez.
• Duruşma usulüyle veya basit yargılama usulüyle görülebilir; dosyaya göre değişir.
• Karara karşı temyiz başvurusu yapılabilir; süre kısadır ve dosyayı durdurmaz.

Süreleri not edin: İtiraz on gün, dava açma on beş gün, temyiz süresi ise kararın tebliğiyle bağlıdır ve kısadır. Bu üç tarihi de bir yere yazın.

Hacze girmeden ne yapılabilir

İtiraz süreci başlatılsa bile bazı hâllerde ödeme emrine itiraz verilerek haciz durdurulabilir.

Usulü itiraz yanlış anlaşılır. Bu itirazda borcu itiraz etmiyorsunuz; usul hatası ileri sürüyorsunuz. Alacaklı istenen belgeleri sunarsa itiraz reddedilir. Yani usulü itiraz tek başına dosyayı durdurmaz.

Haciz neyi kapsar

Hakkınız korunması gereken mallar: İcra, kimsenin barınma ve yaşama hakkını ihlal edecek biçimde uygulanamaz. Yeterli ve temel ihtiyaçları karşılayan mallar korunur; ancak bu, her olayda kendiliğinden otomatik değildir. Gerekirse muafiyet talebi ileri sürülmelidir.

Dosyanın ilerlemesi

1. Takip talebi ve tebliğ
2. Borca itiraz dönemi: 10 gün
3. Alacaklının dava açması: 15 gün
4. Mahkeme süreci — karar ve temyiz
5. Ödeme emri — 7 gün içinde ödeme
6. Haciz ve satış

Bu zincirin hangi halkasında olursanız olun, o halkaya ait süreyi bilmek ve takip etmek zorunludur. Kayıtlı ve kronolojik bir liste tutmak en sağlıklı yöntemdir.

Sık yapılan 8 hata

1. İtirazı geç yapmak. Süre dolarsa itiraz hakkı tamamen kaybolur.
2. İtiraz edip hiçbir şey yapmamak. Dosya kapanmaz; alacaklı dava açar.
3. Sahte itiraz yapmak. Borcu olmadığı hâlde itiraz eden kişi hapis cezası riski taşır.
4. Usulü itirazı borca itiraz sanmak. Alacaklı belgeleri sunarsa işe yaramaz.
5. Tebliğ tarihini karıştırmak. Her tebliğin kendi on günlük süresi vardır.
6. Muhatapla görüşmemek. İcra dairesi yazılı işlem yapar; sözlü anlaşma dosyada görünmez.
7. Muafiyet talebini hiç yapmamak. Temel ihtiyaç malları korunabilir ama bu taleple olur.
8. Temyiz süresini geçirmek. Karar kesinleşir ve işlem uygulanır.

Kontrol listesi

Kısaca

Borca itiraz, icra takip talebinin tebliğinden itibaren on gün içinde yapılabilir ve kabul edilirse takip durur. İtirazın iki türü vardır: takip talebine itiraz borcun varlığı, miktarı veya tahsil yerine karşı yapılır ve tarafların her ikisine tanınır; takip öğrenmesine itiraz ise talebin size ait olmadığına karşı yapılır ve takibi o kişiye karşı sona erdirir. İtiraz dosyayı kapatmaz; alacaklı on beş gün içinde borca itiraz davası açmak zorundadır, açmazsa takip düşer. Bu iki süreyi karıştırmak, icranın yeniden çalışmasına ve haciz gerçekleşmesine yol açabilir. Borcu gerçekten ödemediğiniz hâlde itiraz etmeniz hapis cezası riski doğurur; itiraz gerçeği yansıtmalıdır. Ödeme emrine itiraz, ördek vadesi isteme ve temel ihtiyaç malları için muafiyet talebi dosyayı durduran diğer yollardır ve her birinin kendi süresi vardır.

İlgili Makaleler

Adli Sicil Kaydının Silinmesi: Hangi Kayıt Arşive Taşınır, Süreler Ne?Yıllık İcretli İzin Hesaplama: Gün Hakkı, Ücret ve Kıdem Tazminatı İlişkisiKamulaştırma Bedeli: Kim Hak Sahibi, Bedel Nasıl ve Ne Zaman Ödenir?Emlak Vergisi Beyannamesi: Süre, Kim Öder, Kim İstisnadır?