Sözel Puan Hesaplama: AOBP, E-OKP ve TAB Farkı

Okul notu, e-Okul ortalaması ve lise taban puanı sınav hazırlığında aynı sepette karıştırılır; oysa üçü farklı yerde hesaplanır, farklı yerlerde görünür ve yalnızca biri yerleştirme puanına doğrudan katkı verir. Aşağıdaki karşılaştırma tablosu bu üçünün görevini ayırır. Ağırlıklar her yıl değişebildiği için hesabı güncel kılavuzdaki değerlerle yapın.

Üç puan nerede hesaplanır, nerede görünür?

Özellik	AOBP (okul notu)	E-OKP (e-Okul ortalaması)	TAB (lise taban puanı)
Hesaplayan	Okul yönetimi	e-Okul sistemi	ÖSYM
Veri kaynağı	Yıl içi notlar, proje ve çalışma notu	e-Okul’a işlenen dönem sonu notları	9-12. sınıf ağırlıklı notlar
Nerede görülür	e-Okul ve okul kayıtları	e-Okul öğrenci ekranı	ÖSYM sonuç ekranı ve kılavuz
Yerleştirmeye katkısı	Doğrudan değil; okul puanı yerine TAB esas alınır	Doğrudan katkısı yoktur	Yerleştirme puanına katkı verir
Sonradan değişir mi	Not değişikliğiyle okul günceller	Not değişikliğiyle e-Okul günceller	Sınav sonrası sabittir
Kim karar verir	Öğretmen / okul	Öğretmen / okul	ÖSYM, her yıl açıklanan ağırlıklarla

En çok karıştırılan nokta şudur: okul notu yükseldiğinde TAB yükselmez. TAB, notlar üzerinden ÖSYM tarafından her yıl açıklanan ağırlıklarla hesaplanır; ağırlıklar ve dönem değerlendirmesinin nasıl yapılacağı yıllık kılavuzda belirtilir. Bu yüzden not yükseltmekle taban puan yükseltmek aynı şey değildir.

Ağırlıklı ortalama nasıl hesaplanır?

Taban puanın çalışma mantığını görebilmek için bir örnek ağırlık kümesiyle hesap yapmak yeterlidir. Aşağıdaki tablo birebir bir öğrencinin notu değil, örnek verilerdir; ağırlıklar her yıl değişebildiği için kendi kılavuzunuzdaki değerleri kullanmalısınız.

Ders	Örnek ağırlık	9. sınıf	10. sınıf	11. sınıf	12. sınıf
Türkçe	5	85	88	90	92
Matematik	4	78	80	82	85
Fen Bilimleri	4	80	82	79	84
Sosyal Bilgiler	3	88	85	91	90
Yabancı Dil	3	86	87	89	88
Din Kültürü	1	90	90	92	95
Ağırlık toplamı	20	—
Ağırlıklı ortalama	—	83,45	84,70	86,30	88,25

12. sınıf için hesap şöyle: (5×92 + 4×85 + 4×84 + 3×90 + 3×88 + 1×95) ÷ 20 = 1765 ÷ 20 = 88,25. Aynı işlem dört sınıf için yapılır. Dört sınıfın ağırlıklı ortalaması ise (83,45 + 84,70 + 86,30 + 88,25) ÷ 4 = 342,70 ÷ 4 = 85,68 olur. Bu ortalama, ÖSYM kılavuzundaki formülle taban puana dönüştürülür.

Hangi durumda hangisine bakmalısınız?

Yerleştirme şansınızı merak ediyorsanız: TAB’a bakın. AOBP ve E-OKP yerleştirme puanını doğrudan belirlemez.
Notunuz e-Okul’a doğru girilmiş mi? E-OKP’ye bakın. Yanlış girilmiş bir not, dönem ortalamasını ve dolayısıyla taban puanı etkileyen not geçmişini bozabilir.
Karne notunuzla ilgili itirazınız varsa: okul notunu (AOBP) düzeltin. Not değişikliği yapılmadan taban puana itiraz etmek sonuç vermez.
Henüz sınava girmediniz ve hedefiniz belli bir bölüm: TAB’ı değiştiremezsiniz; sınav netlerine odaklanın. TAB, sınavdan sonra üniversite yerleştirmesinde görünür.

Üç adımlı kontrol

e-Okul’a girin, her dersin dönem sonu notunu ve ağırlıklı ortalamayı kontrol edin. Okul notu ile e-Okul ortalaması farklıysa nedenini sorun.
İtiraz edilecek notu yazılı olarak okulunuza bildirin ve düzeltmenin yapılmasını isteyin; süreçte yazılı kayıt tutun.
ÖSYM kılavuzundaki güncel ağırlıkları okuyun. Ağırlıklar her yıl değişebildiği için geçen yılın ağırlıklarıyla bugünkü puanınızı hesaplamaya çalışmayın.

Uyarı: Tablodaki ağırlıklar ve notlar tamamen örnektir; resmî değerler değildir. TAB’ın formülü, ağırlık listesi ve yerleştirme puanındaki katkı oranları ÖSYM’nin her yıl yayımladığı kılavuzda yer alır. Sayısal karşılaştırma yapmadan önce mutlaka güncel kılavuzu esas alın.

Bu makaleyi paylaş

WhatsApp Facebook X LinkedIn