Enişte Nedir? Enişte Kime Denir, Bacanak ve Kayınbirader Farkı
Enişte, eşinin erkek kardeşidir. Yani bir erkek için enişte, karısının erkek kardeşidir; bir kadın için enişte, kocasının erkek kardeşidir. Bacanağın daha saygılı karşılığıdır.
En sık yapılan karışma: Enişte ile kayınbirader karıştırılır. Kayınbirader eşin kız kardeşinin kocasıdır; enişte ise eşin erkek kardeşidir. Ayrıca bazı yörelerde “enişte” sözcüğü kız kardeşin kocası için de kullanılır; bu yöresel kullanımı ayrıca açıklıyoruz.
Enişte ne demek?
Enişte, bacanak ile aynı kişiyi gösteren, daha saygılı bir sözcüktür. Bacanak günlük dilde daha yaygındır; enişte daha çok eşit yaşlı aile büyüklerine hitapta kullanılır. Günlük konuşmada ikisi de neredeyse birbirinin yerine kullanılır.
Sözcüğün kökeni konusunda kesin bir görüş birliği yoktur. Farklı sözlüklerde Farsça ya da Arapça köklere işaret edilmiştir, ancak bunlar doğrulanmış değildir. Kökeni ne olursa olsun, anlamı tartışmasızdır: eşin erkek kardeşi.
Enişte kime denir?
- Kadın için kocasının erkek kardeşi.
- Erkek için karısının erkek kardeşi.
İlişki karşılıklıdır: Ayşe’nin eniştesi Mehmet ise, Ayşe de Mehmet’in bacanağıdır.
Enişte, bacanak, yenge ve kayın arasındaki fark
Bu dördü eşin erkek kardeşini gösterir; yalnızca kullanım tonu ve yaygınlık farklıdır.
| Sözcük | Anlam | Kullanım |
|---|---|---|
| Bacanak | Eşinin erkek kardeşi | Günlük dilde en yaygın |
| Enişte | Eşinin erkek kardeşi | Saygılı karşılık; eşit yaşlı aile üyesine hitapta |
| Yenge | Eşinin erkek kardeşi | Saygılı karşılık; düğün ve aile törenlerinde |
| Kayın | Eşinin erkek kardeşi | Genel karşılık; köylerde yaygın |
“Yenge” için bir ayrıntı: Bazı yörelerde yenge, eşin erkek kardeşinin karısı için kullanılır. Genel Türkçede ise eşin erkek kardeşinin karısı baldırdır. Baldır nedir yazısında bu ayrıntı anlatılıyor.
Enişte ile kayınbirader farkı
Bu iki sözcük sık karıştırılır ve aralarındaki fark nettir:
| Sözcük | Kime denir? | Bağlantı |
|---|---|---|
| Enişte | Eşinin erkek kardeşi | Kan bağı yok, evlilik yoluyla aile bağı var |
| Kayınbirader | Eşinin kız kardeşinin kocası | Kan bağı yok, evlilik yoluyla aile bağı var |
| Damat | Kız kardeşle evlenen erkek | Enişte/kayınbirader ile aynı kişi olabilir |
Yani bir erkeğin kız kardeşiyle evlenen kişi, kız kardeşine göre damattır, kendisine göre enişte ya da kayınbiraderdir. Hangi sözcüğün kullanılacağı, kimin kime baktığına göre değişir.
Yöresel farklılıklar hakkında
Dürüst olmak gerekirse, bu sözcükler Türkiye genelinde yöreden yöreye farklılık gösteriyor. Bazı Anadolu yörelerinde “enişte” kız kardeşin kocası için kullanılıyor; bazı yörelerde “kaynıka” ve “kazıkayın” gibi eski kardeşlik sözcükleri hâlâ yaşatılıyor. Bu nedenle aynı ailede bir kişi “enişte”, diğeri “bacanak” diyebiliyor ve ikisi de kendi çevresinde doğru.
Yukarıdaki tanım, Türk Dil Kurumu sözlüğündeki yaygın kullanımdır. Ailenizin kullandığı sözcük farklıysa, onu da doğru kabul etmek gerekir.
Enişte ilişkisi pratikte nasıl yürür?
Eniştelik Türkiye’de küçük şehir ve köyde yakın bir ilişkidir; büyük şehirde çoğu zaman mesafeli kalır. Gözlemlenen yaygın davranışlar şunlar:
- Aile kararlarına katılır. Önemli konularda aile reisinin yanında ikinci isim çoğu zaman eniştedir; özellikle büyük masraf, ev alımı ya da aile borcu gibi konularda.
- Ailenin dış bağlantısıdır. Hastane işlemleri, okul kayıtları ve resmi daireler gibi aile içindeki erkeklerin gitmesi gereken işlere çoğu zaman enişte gider.
- Çocuklarla ilişkisi ayrıdır. Eniştenin çocukları sizin için yeğendir.
Sık sorulan sorular
Enişte kimdir?
Eşinin erkek kardeşidir. Kadın için kocasının, erkek için karısının erkek kardeşi.
Enişte ile bacanak farkı nedir?
İkisi de aynı kişiyi gösterir. Bacanak günlük dilde daha yaygın, enişte daha saygılı bir karşılıktır.
Enişte ile kayınbirader farkı nedir?
Enişte eşin erkek kardeşidir; kayınbirader eşin kız kardeşinin kocasıdır.
Enişte kız kardeşin kocası mıdır?
Genel Türkçede hayır; ancak bazı yörelerde bu kullanım yaygındır.
Enişte ile yenge farkı nedir?
Genel Türkçede ikisi de eşin erkek kardeşini gösterir. Bazı yörelerde yenge, eşin erkek kardeşinin karısı için kullanılır; o kişi genel olarak baldırdır.
Yorum gönder