Bacanak Nedir? Bacanak Kime Denir, Bacanak ve Kayınbirader Farkı
Bacanak, eşinin erkek kardeşidir. Yani bir erkek için bacanak, karısının erkek kardeşidir; bir kadın için bacanak, kocasının erkek kardeşidir. İlişki karşılıklıdır: Ayşe’nin bacanağı Mehmet ise, Ayşe de Mehmet’in bacanağıdır.
En sık yapılan karışma şudur: kız kardeşinin kocası bacanak değildir. O kişi kayınbiraderdir. Kısacası bacanak “erkek kardeş”e denir, kayınbirader “kız kardeşin kocası”na.
Bacanak kime denir?
Bacanak denilen kişi iki durumdan birinde olur:
- Kadın için kocasının erkek kardeşi.
- Erkek için karısının erkek kardeşi.
Başka bir ifadeyle bacanak, evlilik yoluyla kazanılan erkek kardeştir. Bu yüzden “bacanak” denince akla gelen kişi, eşinizin ailesindeki erkeklerden biridir.
Bacanak, kayınbirader, enişte, yenge ve elti farkı
Bu beş sözcük en çok karıştırılan kayınlık terimleridir. Doğru karşılıklar şöyle:
| Sözcük | Kime denir? |
|---|---|
| Bacanak | Eşinin erkek kardeşi |
| Enişte | Eşinin erkek kardeşi (bacanağın saygılı karşılığı) |
| Yenge | Eşinin erkek kardeşi (saygılı karşılık) |
| Kayın | Eşinin erkek kardeşi (genel karşılık) |
| Kayınbirader | Eşinin kız kardeşinin kocası |
| Kayınço | Eşinin kız kardeşinin kocası (saygılı karşılığı) |
| Elti / Görümce | Eşinin kız kardeşi |
| Baldır | Eşinin erkek kardeşinin karısı |
| Yavru eş | Eşinin kız kardeşinin kocası (bazı yörelerde) |
İki ayrı küme var: Bacanak, enişte, yenge ve kayın erkek kardeşe denir. Kayınbirader, kayınço ve yavru eş ise kız kardeşin kocasına denir. Elti ve görümce ise kız kardeşin kendisine. Bu üçlü ayrımı bilmek, bu sözcüklerin tamamını bir anda doğru yerleştirmenizi sağlar.
Yöresel farklılıklar
Dürüst olmak gerekirse bu sözcükler Türkiye genelinde yöreden yöreye değişiyor. Anadolu’nun bazı yörelerinde “enişte” kız kardeşin kocası için, “yavru” ise eşin erkek kardeşinin karısı için kullanılabiliyor. Bu yüzden aynı ailede bir kişi “enişte”, diğeri “bacanak” diyebiliyor. Yukarıdaki tablo, Türk Dil Kurumu sözlüğündeki yaygın tanımıdır; ailenizin kullandığı sözcük farklıysa onu da doğru kabul etmek gerekir.
Nasıl anlaşılır? Somut örnek
1. Adım: Ayşe ile Mehmet evlidir. Mehmet’in erkek kardeşi Hasan vardır. Ayşe’ye göre Hasan bacanaktır, çünkü Ayşe’nin eşinin erkek kardeşidir.
2. Adım: Ayşe’nin kız kardeşi Zeynep ile evlenen erkek Kemal, Ayşe’nin bacanağı değil, kayınbiraderidir. Çünkü kız kardeşinin kocasıdır.
3. Adım: Hasan’ın karısı Nihal, Ayşe’nin eşinin erkek kardeşinin karısıdır; Ayşe’ye göre Nihal baldırdır.
Bu üç adım, bacanaklık ile kayınbiraderlik arasındaki farkı tek seferde gösterir.
Bacanakla ilişkiler nasıl olur?
Türkiye’de “bacanaktan uzak durulur” yönünde bir yaklaşım yaygındır. Sebebi genellikle şudur: aynı aileden gelen iki erkek arasındaki yardımlaşma, borçlanma ya da küstüşme uzun vadede aile içi gerilim yaratır. Bu yüzden bazı aileler damad sözcüğünü tercih eder; hem daha saygılı hem daha mesafeli gelir.
Bununla birlikte şunu bilmek gerekir: kan bağı olmayan bu ilişki, hukuki olarak aile ilişkisi sayılır. Boşanma ve nafaka gibi konularda eşin yakınlarının statüsü ayrıca düzenlenmiştir; kendi hak ve borçlarınız bakımından ise kız kardeşinizle aynı hukuki konumdadaysınız.
Sık sorulan sorular
Bacanak kimdir?
Eşinin erkek kardeşidir. Kadın için kocasının, erkek için karısının erkek kardeşi.
Bacanak kız kardeşin kocası mıdır?
Hayır. Kız kardeşinizin kocası kayınbiraderdir. Bacanak, eşinizin erkek kardeşidir.
Bacanaklık karşılıklı mıdır?
Evet. Ayşe’nin bacanağı Mehmet ise Ayşe de Mehmet’in bacanağıdır.
Bacanak ile enişte farkı nedir?
İkisi de eşin erkek kardeşini gösterir; enişte daha saygılı bir karşılıktır ve daha çok kullanılır.
Bacanak ile yenge farkı nedir?
Yenge de eşin erkek kardeşi için kullanılır ve saygılıdır. Bazı yörelerde yenge, eşin erkek kardeşinin karısı anlamında da kullanılır; o kişiye genel olarak baldır denir.
Yorum gönder