Kayınço ne demektir ? Kayınço kime denir?

Kayınço, eşinin erkek kardeşidir. Yani evli bir kadın için kayınço, kocasının kuzeni, kardeşi ya da erkek yeğeni olabilir. Aynı şekilde evli bir erkek için kayınço, karısının erkek kardeşidir.

Günlük dilde bu kişiye artık kayınbirader deniyor. İki sözcük tamamen aynı anlamı taşır; kayınço daha eski, kayınbirader daha yaygın.

Kayınço ne demek?

“Kayın” sözcüğü eski Türkçede “hanımın kız kardeşi” anlamında kullanılırdı. Zamanla bu anlam genişleyerek “karısının erkek kardeşi” anlamına geldi ve “kayın” sözcüğü bu yüzden bugün “kayınvalide”, “kayınbirader”, “kayınço”, “kayınana” gibi birçok sözcükte ortak bir parça olarak görünür.

Kısacası kayınlık, eşin tarafındaki akrabalık için kullanılan bir tanımdır. Kan bağı değil, evlilik yoluyla oluşan bir bağdır.

Kayınça da kayınço da aynı şey mi?

Hayır, sık karıştırılan bir ayrım var:

Sözcük	Kime denir?
Kayınço	Eşinin erkek kardeşi
Kayınça	Eşinin kız kardeşinin kocası
Kayınbirader	Eşinin erkek kardeşi (kayınçonun güncel karşılığı)
Elti	Eşinin kız kardeşi
Görümce	Eşinin kız kardeşi (her iki taraf için geçerli)
Yenge	Eşinin erkek kardeşinin karısı
Bacanak	Kız kardeşinin kocası

Dikkat: “Kayınça” ile “kayınço” karıştırılmamalı. Kayınça erkek için söylenir, kayınço hem erkek hem kadın için söylenir.

Kayınbirader ile kayınço arasındaki fark

İkisi de aynı kişiyi gösterir, farkı yalnızca kullanım düzeyindedir. Kayınbirader nedir yazımızda bu ayrımın tamamını ayrıntılı anlattık.

Kayınço daha eski bir sözcüktür. Köy hayatında, özellikle Orta Anadolu ve Doğu Anadolu’da, ayrıca eski kuşak aile sohbetlerinde hâlâ yaygındır. “Kayınço bizim köye gelsin” cümlesi bu bölgelerde çok duyulur.

Kayınbirader ise daha yeni ve daha resmi bir karşılıktır. TDK’da her ikisi de “karısının kardeşi” anlamıyla kaydedilmiştir. Büyükşehirlerde ve genç nesilde kayınbirader denmesi daha yaygındır.

İkisi birlikte de kullanılabilir: “Kayınbiradem, yani kayıncom…” cümlesi oldukça yaygındır.

Kayınço kimdir? Somut örnek

Senin için: Eşin Ayşe’nin erkek kardeşi Murat var. Murat Ayşe’nin kayıncosud, senin de kayıncabdır.

Ayşe için: Senin erkek kardeğin Cem Ayşe’nin görümcüsüd — ama aynı zamanda Ayşe’nin kız kardeşi Zeynep ile evli olduğu için Zeynep’in bacanağıdır. Görümce ile bacanak aynı kişiye denebilir, bu durum tam olarak budur.

Yani bir erkeğin hem “eşinin erkek kardeşi” hem de “kız kardeşinin kocası” olması gayet mümkündür. Bacanak yazımızda bu ilişkinin ayrıntılı açıklaması var. İşte bu yüzden bu sözcükler birbirinin yerine kullanılamaz.

Kayınçoyla görüşme nasıl olmalı?

Kayınlık ilişkilerde görgü kuralı şudur: samimiyet sınıfı kan bağından bir kademe geridedir.

Pratikte şu yol izlenir:

İlk yıllarda mesafeli ve nazik bir tutum tercih edilir.
Zamanla aile ortak yaşamına katılır, ilişki ısınır.
Karşı taraftan para yardımı ya da ödünç istemek uzun vadede ilişkiyi zedeler.

Özellikle aynı evde yaşayan kayınlarda bu konu daha da önemlidir. Sınırlar önceden konuşulmazsa sonradan büyük tartışmalara dönüşebilir.

Sık sorulan sorular

Kayınço ne demektir?
Eşinizle evlenmeden önce eşinizin yakınlarına verilen adlardan biri. Günümüzde daha çok “kayın” ya da “kayınlık” biçiminde kullanılır.

Kayınço kime denir?
Eşinin erkek kardeşine denir. Kayınbirader sözcüğü de aynı kişi için kullanılır.

Kayınça nedir, kayınçodan farkı ne?
Kayınça, eşinin kız kardeşinin kocasıdır. Kayınço ise eşinin erkek kardeşidir.

Kayınbirader ile kayınço aynı mı?
Evet, aynı anlamı taşırlar. Kayınbirader güncel ve yaygın, kayınço daha eski ve yöreseldir.

Kayınçoyu kayınbirader diye çağırmak kaba mı?
Hayır. İkisi de saygılı ifadelerdir. Yalnızca aile içinde hangisinin tercih edildiğini bilmek gerekir; kimi ailelerde “kayınço” diye seslenmek daha samimi karşılanır.

Görsel kaynağı: Pexels — ücretsiz lisansla kullanılmıştır.