Pasaport İşlemleri Nasıl Yapılır? Gerekli Evraklar ve Ücretler
Pasaport, yurt dışına çıkış için gerekli olan resmî bir belgedir. Türkiye’de umuma mahsus ve hususi olmak üzere iki farklı türde, iki farklı renkte basılır.
Bu yazıda pasaport başvurusunun nasıl yapılacağını, gerekli evrakları, ücretleri, süreleri ve sık yapılan hataları anlatıyoruz. Ücretler ve süreler dönemsel olarak değiştiği için, kesin bilgiyi NVI sitesinden ve pasaport birimlerinden teyit edin.
Pasaport türleri
Bu ayrım, başvuru ücreti ve prosedürü doğrudan etkiler. İlk adım doğru türü seçmek.
1. Umuma mahsus pasaport (Bordo). Bordo renkli, herkes tarafından kullanılabilen standart türdür. Uluslararası geçerliliğe sahiptir ve 10 yıl geçerlidir. Umuma mahsus başvurular için 6 aylık ikamet veya adres kaydı şartı aranır.
2. Hususi pasaport (Beyaz). Beyaz renkli, yalnızca belirli durumlarda verilebilir. Yurt dışında iş, studyo, tedavi, veli çocuğu ya da 10 yıldır kesintisiz yurt dışında ikamet gibi durumlar için verilir. Umuma mahsus şartlarını karşılamayan ama yurt dışı bağlantısı olanlar için gereklidir.
3. İkametgâh (diplomatik) pasaport. Yalnızca kamu görevlileri için. Bu, diplomatik bağışıklık anlamına gelir. Kurumlar aracılığıyla başvurulur.
Dikkat: Hususi pasaport koşullarını karşılamak, her koşulda kolay değildir. Yurt dışındaki bağlantınızın belgelenmiş olması gerekir. Başvuru öncesinde şartların tam olarak karşılanıp karşılanmadığını NVI’den sorun.
Gerekli evraklar
Temel belgeler (her başvuruda gerekenler):
- Kimlik (nüfus cüzdanı). Asıl nüfus cüzdanı. Kopyası alınır.
- Pasaport başvuru dilekçesi. NVI sitesinden alınır ve el yazısı doldurulur. Bu dilekçeyi eksiksiz doldurmak başvurunun reddedilme nedenlerinden biridir.
- Fotoğraf. Son 6 ay içinde çekilmiş, beyaz zeminli, 50×60 mm ölçülerinde. Fotoğrafın arkasına ad-soyad yazılmaz. Fotoğrafçıdan alınabilir; NVI de fotoğraf hizmeti verir.
- Ödeme. Ücreti yalnızca geçerlilik tarihi 2 yıl ve üzeri olan kredi kartı ile ödeyebilirsiniz. Banka kartı veya nakit ödeme kabul edilmez. Bu sık karşılaşılan bir sorundur.
Duruma göre ek belgeler:
Avukat veya vekaletname. Vekâletle başvuru durumunda. Noter onaylı vekâletname gerekir.
Ad değişikliği / mahkeme kararı. Pasaport bilgileriyle nüfus kaydı arasında fark varsa. Nüfus kaydının düzeltilmiş olması gerekir.
Velilik belgesi. Veliler çocukları için başvuruyorsa. Doğum belgesi gerekebilir.
İkametgâh belgesi. Hususi pasaport için yurt dışı bağlantısını belgeleyen evraklar. Bu, en çok eksik belge nedenidir. Hangi evrakın kabul edileceğini önceden NVI’den sorun.
İlk kez başvuruyorsanız. Bir kez kimlik ve ikametgâh kaydı yapılır; ikinci başvurularda ikametgâh gerekmez. Bu işlemi ilk başvuruda yaptırın.
Başvuru adımları
Süreç, NVI sitesinden randevu alınarak başlıyor.
1. Randevu alın. randevu.gov.tr üzerinden veya NVI’nin web sitesinden randevu oluşturun. Randevusuz gidilirse sıra numarası alınır, ancak bekleme süresi uzar.
2. Gerekli belgeleri hazırlayın. Fotoğraf, cüzdan, dilekçe ve ödeme aracı. Eksik belgelerle gitmek, ikinci bir sefer demektir.
3. Başvuru merkezine gidin. Randevu saatinde gidin, sıra numarası alın. NVI il müdürlükleri, ilçe kaymakamlıkları ve bazı belediyelerde birim bulunur.
4. Başvurunuzu yapın. Biometrik veri alınır: parmak izi ve dijital fotoğraf. Bu, tamamen dijitalleşmiş bir işlemdir.
5. Fiyatı ödeyin. Ücret anında tahsil edilir. Makbuzunuzu mutlaka alın.
6. Takip edin. Pasaportunuzun durumunu NVI sitesinden veya e-Devlet üzerinden sorgulayabilirsiniz. e-Devlet’te adres sorgulaması, pasaport başvuru durumu ve ikametgâh bilgisi sorgulanabilir.
Kargo seçeneği. Pasaport bitince adrese kargo ile gönderilebilir. Bu, şubeye gitme zahmetini ortadan kaldırır; kargo ücreti ayrıca alınır.
Ücret
Ücretler her yıl yeniden belirlenir. Bu yüzden bu yazıda rakam vermek yerine ödeme yöntemini ve değişkenliğini anlatmak daha doğru olur.
Ücreti etkileyen faktörler: Pasaport türü, toplam sayfa sayısı (ülke başına), geçerlilik süresi ve hizmet bedeli. Umuma mahsus ile hususi arasında fark vardır; hususi genellikle daha yüksektir.
Hizmet bedeli. Acil teslim, kargo ve bazı ek hizmetler için ek ücret alınır. Acil teslimde kargo seçeneği kullanılamaz.
Ödeme kuralı: Yalnızca geçerlilik tarihi 2 yıl ve üzeri olan kredi kartı kabul edilir. Banka kartı, banka kartına bağlı kredi kartı dışındaki kartlar ve nakit ödeme kabul edilmez. POS cihazı şubede mevcuttur.
Düşük gelir grubu. Dar gelirli vatandaşlar için ödeme kolaylığı sağlanmaktadır. Belirli gelir grubundaki vatandaşlar taksit imkânından yararlanabilir. Bu haktan yararlanabilmek için başvuru sırasında belgelendirilmesi gerekir.
Ne kadar sürer?
Yasal olarak belirlenmiş süreler var, ancak uygulamada bunlar aşılabildi.
Umuma mahsus pasaport. Kural olarak 3-5 iş günü. Kapasite yoğunluğunda bu süre uzayabiliyor.
Acil teslim. 24 saat içinde teslim hedefi. Ek ücret alır ve sınırlıdır; her şubede aynı gün başvuru kabul edilmeyebilir.
Hususi pasaport. Belge kontrolü gerektiği için süre daha uzundur. Yurt dışı bağlantısının doğrulanması bu süreyi uzatır.
Seyahat acilen gerekliyse. Pasaport geçerlilik tarihinin bitimine 6 aydan az kaldıysa, “acil pasaport talebi”nden yararlanabilirsiniz. Bu, iki şartın birlikte yerine getirilmesini gerektirir: yakın sefer veya belgelenmiş acil durum ile son 6 ayda ikametgâh şartı. Seyahat nedeninizi belgelemeniz gerekir. Bu, en çok belge isteyen işlemdir; hukuki yardım alın.
Sık yapılan hatalar
1. Fotoğrafta saç yüzü kapatmak. Dinî örtü, şapka ya da güneş gözlüğü reddedilir. Fotoğrafı baştan doğru çektirin. Birçok kişi başvuru gününde yeniden fotoğraf çektirmek zorunda kalır.
2. Yanlış ödeme aracı. Nakit para, banka kartı veya 2 yıldan eski kredi kartı reddedilir. Geçerlilik tarihine dikkat edin.
3. Dilekçeyi eksik doldurmak. Özellikle hususi pasaport başvurularında, “yurt dışı bağlantısı” bölümü belirsiz kalırsa başvuru reddedilir.
4. İlk başvuruda ikametgâh yaptırmayı unutmak. İkinci pasaport başvurularında ikametgâh şartı aranır. İlk başvuruda yaptırın.
5. Randevusuz gidip bekleyecek sanmak. Randevu, öngörülebilirlik sağlar. Randevu alın.
6. Randevu saatine geç gitmek. Sıranız geçer. Küçük bir pay bırakın.
7. Evrak aslı yerine fotokopi götürmek. Bazı belgeler asıl istenir. Genel kural: asıl belge götürün; fotokopi de alın.
8. Belge sonucunu takip etmemek. Pasaport hazır olduğunda sizi aramazlar. Takip numarası ile düzenli sorgulayın. Süresi geçen belgeler belirli bir süre sonra imha edilir.
9. Ad-soyad uyuşmazlığı. Pasaport bilgileri nüfus kaydıyla aynı olmak zorundadır. Nüfus kaydınız hatalıysa önce onu düzeltin. Bu süreç birkaç hafta sürebilir.
10. Yanlış şubeye gitmek. Her ilçede birim bulunmayabilir. Randevu alırken doğru birimi seçtiğinizden emin olun.
Pasaportum bozuldu veya kaybettim
Kayıp veya hasarlı pasaport için yeni başvuru gerekir. Ancak bazı kolaylıklar sağlanır.
Kayıp pasaport. Kaybettiğinizi nüfus müdürlüğüne bildirin. Kayıp belgelere ilişkin bir tutanak düzenlenir. Yeni pasaport için yeni başvuru yapılır.
Hasarlı pasaport. Yırtık, yazısı silinmiş veya okunmayan hâle gelmiş pasaportlarda yeni başvuru gerekir. Belge geçersiz sayılır.
Yurt dışında pasaport kaybı. Büyükelçilik veya konsoloslukluktan acil seyahat belgesi alabilirsiniz. Bu belge, ülkeye dönüş veya başka ülkeye seyahat için kullanılır. Süreç ülkeye göre değişir. Derhal konsolosluklukla iletişime geçin.
Geçerlilik süresi dolan pasaport. Pasaportun süresi dolduğunda yenilenmesi gerekir. Yenilemede de biometrik veri alınır.
Çocuklar için pasaport
0-12 yaş arası çocuklar için pasaport başvurusu, 12 yaş üzerinden farklıdır.
0-12 yaş. Pasaport geçerlilik süresi 5 yıldır. Başvuruda veli ya da veli veli izniyle gidilir. Çocuktan parmak izi ve dijital fotoğraf alınmaz.
12-18 yaş. Pasaport başvurusunu çocuk kendi yapar. Bir velinin refakatinde olması gerekir ama başvuruyu kendisi yapar.
18 yaş üzeri. Başvuru tamamen kişinin kendisine aittir. İkametgâh şartı aranır.
Çocuklar için 5 yıllık süre kısıtlaması, önemli bir maliyet kalemidir. 5 yılda bir yenileme masrafı, uzun süreli pasaportlara göre daha yüksektir. Bu yüzden uzun yolculuğa çıkan aileler, çocuklar için 10 yıllık pasaport talebi yapan ülkelerde farklı uygulamalara tabidir. Güncel koşulları konsoloslukluktan öğrenin.
Kısaca: pasaport işlemleri
Randevu alın, belgeleri hazırlayın, geçerlilik tarihi 2 yıldan uzun kredi kartıyla ödeyin. Süreç 3-5 iş günü; acil teslim 24 saatte.
Pratik özet: En sık sorun para ödeme aracı ve fotoğrafta başörtüsü. İlk başvuruda ikametgâh yaptırmayı unutmayın.
Ücretler ve süreler yıllık olarak değiştiği için, kesin bilgiyi NVI sitesinden alın. Başvuru durumu ve ikametgâh bilgisi için e-Devlet hizmetlerini de kullanabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; resmi işlemleriniz için NVI birimlerine danışın. Vatandaşlık ve devletle ilişkiler konusundaki diğer yazılarımız için KVKK ve haklarınız ile kiracı hakları başlıklarına bakabilirsiniz.
Yorum gönder