Teravih Namazı Kaç Rekattır?

Teravih namazı, yatsı namazından sonra kılınan nafile bir namazdır. “Kaç rekât kılınır?” sorusunun tek bir cevabı yoktur; çünkü mezhepler bu konuda ayrışır ve tarih boyunca farklı uygulamalar görülmüştür.

Bu yazıda teravih namazının kaynağını, rekât sayılarındaki farklılığın nedenlerini, kılım şeklini ve dikkat edilmesi gerekenleri ele alıyoruz. Yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi câmidenizin ve bağlı olduğunuz mezhebin görüşü esas alınmalıdır. Tereddütte kalırsanız din görevlisine danışmak en doğrusudur.

Teravih namazı nasıl bir namazdır?

Teravih, oruçlu olmayanların kıldığı bir namaz değildir. Oruçlular da kılabilir; sadece fazilet daha çok oruçsuzlar için.

Nafile. Kur’an-ı Kerim’de zorunlu olarak geçmez. Yatsı namazından sonra, cemaatle birlikte kılınması sünnettir.

Farz olan kısmı yoktur. Bir kişi teravih kılmazsa dinî yükümlülükten kurtulmaz. Ama Hz. Peygamber döneminde ve sonrasında cemaatle kılınması teşvik edilmiştir.

Neden yatsıdan sonra? Yatsı, günün son farz namazıdır ve bir gece bölünmüşüdür. Teravih, yatsıyla birleşmez; ayrı bir namazdır.

Benim tespitim şu: “Teravih oruç için mi var?” sorusu en çok sorulanlardan biridir. Hayır; teravih orucun geçici bir uydurması değildir. Hz. Peygamber teravihi oruçsuzlara da tavsiye etmiştir. Oruçlu olanların da kılması caizdir.

Kaç rekât kılınır?

Tarih boyunca üç ana uygulama görülmüştür. Hangiinin tercih edildiği bölgeye ve topluluğa göre değişir.

1. Üç, beş veya yedi rekât. Hz. Peygamber döneminde kılınan rekât sayısı tartışmalıdır. Rivayetlerden biri üç, biri beş rekattır. Hz. Âişe’den gelen bir rivayet yatsıyla birlikte yedi rekât olduğunu söyler.

2. Sekiz rekât. Selçuklu ve Osmanlı döneminde İstanbul ve Anadolu’da yaygınlaştı. Bu, bugün Türkiye’de en yaygın uygulamadır ve Süleyman Han dönemine kadar uzanır.

3. Yirmi rekât. Hanefi mezhebinin temel görüşüdür. Mısır ve bazı Arap ülkelerinde bugün de yaygındır.

Hanefi görüşü: “Yirmi rekât olarak kılmak daha faziletlidir, sekiz rekât caizdir” denir. Bu yüzden Türkiye’de 8 rekât kılınır, 20 rekâti kılanların kılmadığı söylenmez.

Şafii ve Maliki görüşü. Bu mezheplerde de yirmi rekât esas alınır. Hanbeli mezhebinde ise durum biraz farklı ele alınır.

Pratik not: Cemaatte kılınan teravih, cami halkının tercihine göre belirlenir. Bir kişi cemaati 20 rekâhe çekmez, kendi tercihiyle 8 rekât kılar veya hiç kılmaz.

Kılım şekli

Teravih genellikle cemaatle kılınır. Tek başına kılmak da caizdir.

Cemaatle kılım. İmamlık yapan kişi cemaati yönetir; kadınlar erkeklerin arkasında ayrı bir sırada durur. Bu, yaygın ve sünnete uygun uygulamadır.

Saf erkekler dışında kadınların camiye kabulü. Bugün Türkiye’de kadınlar camilere kılabilmektedir. Bu, mesele tartışmalı olsa da fiilen uygulanan bir durumdur.

Rekât sayısına göre değişen okuma. İki rekâtta bir selam verilir. Bu, teravihin normal namazlardan farkıdır; iki rekâtta bir selam verildiği için süre biraz daha uzundur.

Vitir. Teravihin sonunda ayrıca vitir namazı kılınmaz. Teravihin kendisi yatsıyı tamamlar; yatsı ile teravih arasında başka bir farz yoktur.

Teravihin fazileti

Bu konuda Hz. Peygamber’den hadisler rivayet edilmiştir. Hadislerin sıhhati tartışmalı olanlar da vardır.

Sahih kabul edilen hadislerden biri. “Kim Ramazan ayında iman ederek, kâmil olarak teravih namazını kılarsa, önceki Ramazan’ının günahları bağışlanır.” Bu hadis bazı raviler tarafından aktarılmıştır.

Cemaatle kılmanın önemi. Cemaatle kılınan namazda fazilet vardır. Cemaate bir kişi daha katılması, cemaatin kılacağı iki kişilik kıymeti artırır.

Gece yoldaşlığı. Teravih, camiyi bir mekânda bir araya getiren bir vesiledir. Özellikle mahalle ve köy hayatında bağ kurma işlevi görür.

Dürüst bir not: Teravihin fazileti hakkında anlatılan birçok hikâye uydurmadır ve hadis olarak bunlara dayanmak doğru değildir. Bu yüzden yaygın olarak zayıf hadislerden alıntı yapılır.

Dikkat edilecek noktalar

Uygulamada şu konulara özen gösteriliyor.

• Abdest halinde olmak. Temel koşuldur. Abdestsiz teravih kılınmaz.
• Niyet. “Allah için teravih namazı” diye niyet etmek gerekir.
• Camide uygun yer. Namaz kılanlara ayrılan yerde kılınmalıdır.
• Konuşmamak. Namaz sırasında gereksiz konuşma yapılmaz; selamdan sonra konuşulabilir.
• Yalnızlık. Cemaati terk edip yalnız kılmak mekruh görülür.

Cami dışında teravih. Evde ya da iş yerinde de kılınabilir. Evde cemaat kurulamıyorsa tek başına kılmak caizdir.

Pratik soru: “Teravihi kaçırdıysam ne yapmalıyım?” Nafile bir namazdır; kaçırmak günah değildir, ama alışkanlık haline gelmişse bırakmak zor olur. Sonraki gün kılmak yeterlidir; kaza gerekmez.

Sık yapılan hatalar

1. Teravih farz namazdır. Yanlış. Nafile bir namazdır; kılmak zorunlu değildir. Ama Hz. Peygamber kılmayı tavsiye etmiştir.

2. Yalnızca 20 rekât kılınabilir. Yanlış. 8 rekât da caizdir ve Türkiye’de yaygındır. 20 rekât Hanefi görüşünde daha faziletlidir.

3. Kadınlar teravih kılamaz. Tartışmalı. Bugün Türkiye’de kadınlar kılabilmektedir. Gelenek ve uygulama farklıdır.

4. Teravih oruç için kılınır. Yanlış. Oruçla ilgisi yoktur. Oruçlular da kılabilir.

5. Teravihden sonra vitir kılınır. Yanlış. Teravihin kendisi vitirdir. Ayrıca bir vitir kılınmaz.

6. Cemaatte 8 rekât kılanlar eksik sayılır. Yanlış. 8 rekât de tam bir namazdır. Fazilet farkı vardır, eksiklik değil.

7. Camaati bozmamak için devam etmek gerekir. Doğru değil. Camaat devam etmek zorunlu değildir. Yalnızlık mekruhtur, sürdürmek gerekmez.

Kısaca: teravih namazı

Teravih, yatsıdan sonra kılınan nafile bir namazdır ve Türkiye’de 8 rekât olarak kılınır. Hanefi mezhebine göre 20 rekât daha faziletlidir.

Pratik özet: Cemaatle, abdestli ve niyet ederek kılın; iki rekâtta bir selam verilir. Kaçırmak günah değildir, kaza gerekmez. Kadınların kılıp kılamayacağı konusunda cemaatin uygulamasına uymak en sağlıklısıdır.

Bu yazıda teravih namazını ele aldık. Diğer ibadetler için oruçu bozan şeyler ve namaz sureleri yazılarımıza bakabilirsiniz. Dinî bilgiler için İslam düşüncesindeki yorumlar başlığı ilgili olabilir.

İlgili Makaleler

Mevlid Kandili – Kutlu Doğum HaftasıRızık DuasıBunu Mutlaka Okumalısınız!Namaz Sureleri, Arapçası ve Anlamları