Dini BilgilerDokümanlar

Siyasi, İtikadi Mezhepler ve Mezheplerin Özellikleri

MEZHEPLERİN ÖZELLİKLERİ

1.Mezhebler din değil dinin yorumudur.

2.Kolaylıktır.

3.Düşünce zenginliğidir.,

4.Sorunların çözümüdür.

5.Değişime açıktır.

6.İnsan ürünüdür.

İSLAM DÜŞÜNCESİNDE MEZHEBLER

Siyasi itikadi Mezhepler  (İnanç ile ilgili) Ameli Fıkhi Mezhepler (İbadet ve Hukuk ile ilgili)
1.Haricilik 1.Caferilik
2.Şia(şiilik) 2.Hanefilik
3.Mutezi’e 3.Malikilik
4.Maturidilik 4.Şafilik
5.Eşarilik 5.Hanbelîlik

SİYASİ – İTİKADİ MEZHEPLER

Daha çok siyaset devlet yönetimi imanın şartları ile ilgili konularda farklı görüşler ortaya koyan mezheplerdir.

HARİCİLİK

1.Sıffin savaşından sonra siyasi bir grup olarak ortaya çıkmıştır.

2.Hakem olayını reddedip isyan etmişler ve sonradan Hz. Ali’ yi şehit etmişlerdir.

3.En önemli görüşleri, ibadetleri terk eden veya büyük günah işleyenler kâfirdir.(Ameller imanın parçasıdır.)

4.Daha çok Cahil halk kesimine mensup insanlar İslami doğru anlayamamışlar ve sonraları bu anlayış yok olmuştur.

ŞİİLİK (ŞİA)

1.Peygamberden sonra halifelik için Hz. Ali ve onun soyundan gelenleri (ehl-ibeyt) halifelik için en layık gören ve diğer halifelerinden onun soyundan gelmesi gerektiğini savunan anlayıştır.

2.Önceleri siyasi bir hareket olarak ortaya çıkmış daha sonraları hem inanç hem de ibadet konularıda farklı görüşler ortaya koymuşlardır.

3.Şia’ya göre Hz. Ali’nin soyundan gelen 12 imama göre inanmak imanın şartlarındandır.

4.12.imam Muhammet mehdi küçük yaşta kaybolmuştur. Ancak, kıyametten önce kurtarıcı olarak geri gelecektir.

5.İran, Azerbaycan

YEMEN VE IRAK’TA

Türkiye’de Şiiler vardır.

ŞİADA 12 İMAM

  1. Ali bin Ebi talib (599)
  2. Hasan b. Ali
  3. Hüseyin b. Ali
  4. Zeynel Abidin
  5. Muhammed Baki
  6. Cafer- i sadık
  7. Musa kazım
  8. Ali Rıza
  9. Muhammed tali
  10. Ali Naki
  11. Hasan Askeri
  12. Muhammed mehdi (869)

– 12 tane yapılan isimler birbirlerinin oğludur. (örn: En alttaki bir üsttekinin oğludur.)

 

MUTEZİ’E

  1. Vasıl b. Ata’nın görüşleri etrafında oluşmuştur.
  2. Akla son derece önem verir.
  3. Mutezileye göre insanlar davranışlarında tamamen özgürdür. Allah’ın bu fiillerin yaratılmasına müdahalesi yoktur.
  4. Büyük günah işleyenler ne mümin ne de kâfirdir. Onlar “ el – menzik beyn’el – menzileteyn” Yani ikisi arasında bir yerdedir.
  5. Dini emretmek ve kötülükten sakındırmak “ emr-i bi’l maruf nehy-i anil –münker bütün Müslümanlara farzdır.
  6. Bugün bu isimde bir mezhep olmamakla birlikte görüşleri farklı mezheplerde yaşamaya devam etmektedir.

MATURİDİLİK

  1. Ebu Mansur el- maturidi’nin görüşlerini esas alır.
  2. İyi ve kötü, güzel ve çirkin akılla bilinebilinir.
  3. Allah bir şeyi güzel olduğu için emretmiş çirkin olduğu için de yasaklamıştır.
  4. İman dil ile söylemek kalp ile onaylanmaktan ibarettir.
  5. Ameller (filler) imanın bir parçası değildir. Büyük günah işleyen dinden çıkmaz ancak günahkar olur.
  6. Günümüzde Müslüman nüfusun yarısına gelen ve Türklerin büyük çoğunluğu inanan konularda maturidi mezhebine bağlıdır.

 

EŞ’ARİLİK

  1. Ebu’l – Hasen el – eş’ari görüşleri arasında şekillenmiş mezheptir.
  2. Akla fazla önem veren mutezile’ye tepki olarak doğmuş hadislere önem vermiştir.
  3. Kendilerine dini tebliğ (açıklama) ulaşmayan kişiler akıllarıyla Allah’ı bulmak ve iman etmekle yükümlü değildir.
  4. İyi ve kötü, güzel ve çirkin akılla değil vahiyle bilinebilir. Bir şey Allah emrettiği için güzel, yasakladığı için çirkindir.
  5. Endülüs, hicaz, kuzey Afrika, mısır, ırak ve Suriye’ de yaygındır.

AMELİ – FIKHİ MEZHEPLER

Dinin uygulama alanındaki farklı yorumlar sonucu ortaya çıkan mezheplerdir. Konuları;

  1. İbadetler
  2. Ahlak kuralları
  3. Hukuk-i konular, kanun ve kurallar Toplum ve devlet düzeni ile ilgili konular
  1. Evlenme – boşanma gibi medeni hukuk
  2. Ticaret hukuku
  3. Ceza hukuku

CAFERİLİK

  1. 6. imam cefer-i Sadık’ın görüşleri esas alır.
  2. Hz. Ali ve Ehli beyte saygı ve sevgiyi, onların ibadete laik olduklarını ön planda tutar.
  3. 12 imama inanmak imanın şartlarındandır.
  4. Ehlibeyt imamları hatadan korunmuştur. Bundan dolayı onların sözleri ve davranışları dini bir delildir.
  5. Abdestte çıplak ayak üzerine meshetmek beş vakit namazı birleştirerek 3 vakitte kılmak gibi farklı uygulamaları vardır.

HANEFİLİK

1.İmam azam Ebu Hanife (Numan bin sabit) fikirlerinin kabul edenlerin oluşturduğu mezheptir.

2.Türkiye ve İslam dünyasında en yaygın mezheplerden biridir.

3.En önemli özelliği ayet ve hadislerin hükmü ilk aklın yorumu arasında denge çalışmasıdır.

4.Kuranın genel ilkeleri yanında hüküm verirken örf ve adetleri de göz önünde bulundurmuştur.

5.Kişi hak ve hürriyetlerinin korunmasını ilke edinmiştir.

6.Görüş ve yorumlarında toplum ve insanların yararını önemsemiştir.

7.Günümüzde Türkiye, Gürcistan, Pakistan, Kafkasya, Mısır, Kuzey Afrika ve Balkanlarda yaygındır.

MALİKİLİK

  1. Hadis ve Fıkıh malik b. Enes’e dayanır.
  2. Kuzeye Afrika’da yaygındır.
  3. Hadislere çok sıkı bağlıdır.
  4. Medine ekolü uygulamalarına önem vermiştir.

ŞAFİİLİK

  1. Muhammed bin idris eşarii’ ye dayanır.
  2. Hanifeler kadar kıyas ve ictihada önem vermişlerdir.
  3. Hüküm çıkarmada sünnet ve hadislere daha bağlı kalmışlardır.
  4. Suriye, Mısır, Filistin ve Güneydoğu Anadoluda yaygındır.

HANBELİLİK

  1. Ahmet bin hanbel’ e dayanır.
  2. Akıl ve kıyastan çok sahabe sözlerine önem verilir.
  3. Suriye, Irak ve Arabistan yarımadasında yaygındır.

İSLAM DÜŞÜNCESİNDE YORUMLARI ( MEZHEPLERİ ) BİRLEŞTİREN UNSURLAR

  1. Tevhid
  2. Nübüvvet (peygamberlik)

1.Tevhid:

a.Allah’ın varlığını,birliğini tüm yetki ve sıfatları kendinde topladığı, eşi ve benzeri olmadığını bilmek ve inanmaktır.

b.Bu bilgide inanç ‘la ilahe illallah’ cümlesi ile (Allah’ta başka ilah yoktur.) ifade edilir. Bu cümleye kelime- i tevhid denir.

c.Tevhid kelimesi söyleyen ve buna inanan kişi mümin ve muvahhid adım alır.

d.Tevhid inanci kur-anda ihlas suresinde ifade edilir.

İHLAS SÜRESİ

1.Deki o Allahtır. Birdir.

2.Allah sameddir. (Her varlığın kendisine muhtaç  olduğu varlıktr.)

3.Doğmamış ve doğurulmamıştır. Hiçbir şey ona denk değildir.

2.Nübüvvet (Peygamberlik): 

1.Peygamber Allah’tan aldığı bilgileri inanlara bildirmek ve örnek olmakla görevli seçkin kişiye denir.

  1. Hiçbir toplum peygambersiz bırakılmamıştır.
  2. Hz. Muhammed’in Allah’ın kulu ve elçisi olduğu islamın temel inancıdır. Bu inanç kelime i şahadetle ifade edilir.

1.Kuranı kerim:

  1. Kuran İslam dininin temel kaynağıdır.
  2. Bütün kurullar ona dayanmak zorundadır.
  3. Kurana ait bilgi islama ait değildir.
  4. İnsanları nasıl yaşamaları gerektiği konusunda aydınlatır.

İNSAN VE KUR-AN

  1. Allah insanı akıl sahibi ve düşünebilen bir varlık olarak yaratmıştır.
  2. Bu özellikleri ile irade yeni iyi ve kötüye ayırıp tercih yapma gücü vermiştir.
  3. Başta Allah’ a kulluk olmak üzere davranışların sonucunda sorumlu tutmuştur.
  4. İnsan bir sorumluluğu;

a) Doğru bilgiye sahip olmak

b) Doğru bilgiye dayalı doğru inanmak

c) Doğru inançla doğru davranarak başarı ile geçebilir.

5.insan doğru bilğiyi doğru inancı ve doğru davranış bilgisini doğru kaynaktan almalıdır.buda kurandır.

6.İslam ilahi bir dindir.yani bilgi kaynağı Allah’tır.

7.Kur’an Allah’tan gelen bu bilgilerin toplandığı kaynaktır. Allah’ın göndermis olduğu kitapların sonuncusu   ve bütün kitapları içinde toplayan tek kitap kur’andır.

  1. Allahın göndermiş olduğu kitapların sonuncusu ve bütün kitapları içinde toplayan tek kitap kurandır.
  2. Kurandaki tüm bilgiler vahiy yoluyla Allah’ tan geldiğinden Dostdoğrudur. Çünkü Allah’ın bilgisi sonsuz ve sınırsızdır.
  3. Kuran mesajı evrenseldir.
  4. Hükümleri kolay anlaşılabilir ve uygulanabilir niteliktedir. Allah insanlara güçlerin yetmeyeceği hiçbir şeyi emretmemiştir.
  5. kur’an akıl ve bilimsel verilerle çelişmez.
  6. Hem namazda hem de namaz dışında okunması ibadettir.

Ahiret: Kıyamette, yeniden dirilip meşherde toplanıp dünyada yaptıklarının hesabını vermeye ve bu hesaba göre, cennet veya cehennemde yeni bir hayat yaşamaya inanmaktır.

Etiketler
Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

8 Yorum

  1. Mustafa bey, şu an elimizde olan kaynaklar bu kadar. Maturidilik konusunda geçerli bir kaynak bulabilirsek web sitemize ekleyebiliriz. Yorumlarınız için teşekkür ederiz.

  2. Kaynak adı veremiyoruz ama bu konu islami kaynaklara göre yazılmıştır. Lisede örgün olarak öğretilen bir konudur. Kaynağa göre yazılmıştır. Yorumunuz içinTeşekkür ederiz.

  3. Kusura bakmayın ama bu tanımları sosyoloji açısından yapıyorsanız sözüm yok. ama eger islama göre bu tanımı yapıyorsanız tüm islami kaynaklara göre islamda mezhep sayısı dörttür. Yanlış bilgi vermeyin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı