Yenge Nedir? Yenge Kime Denir, Yavru Eş Farkı

Yenge, eşinin erkek kardeşidir. Yani bir kadın için yenge, kocasının erkek kardeşidir; bir erkek için yenge, karısının erkek kardeşidir. Bacanağın ve eniştenin saygılı karşılığıdır.

En sık yapılan karışma: Yenge ile baldır karıştırılır. Genel Türkçede baldır, eşin erkek kardeşinin karısıdır; yenge ise erkek kardeşin kendisidir. Bazı yörelerde bu ayrım bulanıklaşmıştır; o durumda “yavru” sözcüğü de kullanılır.

Yenge ne demek?

Yenge, bacanak ve enişte ile aynı kişiyi gösteren, daha saygılı bir sözcüktür. Günlük konuşmada üçü birbirinin yerine kullanılır; aradaki fark ton ve ortamdır:

Yavru eş ise farklıdır: eşin kız kardeşinin kocasıdır ve kayınbirader ile aynı kişiyi gösterir.

Yenge kime denir?

• Kadın için kocasının erkek kardeşi.
• Erkek için karısının erkek kardeşi.

İlişki karşılıklıdır: Ayşe’nin yengesi Mehmet ise, Ayşe de Mehmet’in karısının erkek kardeşidir ve karısına “kayınbirader” denir.

Yenge ile baldır ilişkisi

Bu ikili karıştırıldığında bir kere bağlantıyı kurmak yeterlidir:

• Kadın açısından: kocasının erkek kardeşi bacanak/enişte, o kardeşin karısı baldırdır.
• Erkek açısından: karısının erkek kardeşi bacanak/enişte, o kardeşin karısı baldırdır.

Yani erkek kardeş = yenge, erkek kardeşin karısı = baldır. Baldır nedir yazısında bu ayrıntı anlatılıyor.

Yöresel farklılıklar

Dürüst olmak gerekirse, “yenge” sözcüğü yöreden yöreye farklı yerlerde farklı kişileri gösterebiliyor. Anadolu’nun bazı yörelerinde yenge, erkek kardeşin karısı için kullanılıyor ve “baldır” yerine geçiyor. Bu yüzden aynı ailede biri “yengen” derken diğeri “yavru” diyebiliyor. Yukarıdaki tanım, genel Türkçedeki yaygın kullanımdır.

Yengelik nasıl kurulur?

Yenge ilişkisi kısa sürede ya hiç kurulmaz ya da çok güçlü olur. Aradaki şart şudur: eşle kardeşin arası açıksa yenge de uzak kalır; kardeşler arasındaki gerilim yengeye de yansır.

Yakın bir yengelik şöyle işler:

1. Çocukluktan birlikte büyümek. Özellikle kırsal kesimde yenge ile aile içi kızlar aynı evde ya da komşu evlerde büyür. Bu, kan bağı olmasa da kardeş seviyesinde bir yakınlık yaratır.
2. Ortak alışveriş. Eve alınacak malzemede, çocuk bakımında, hastalıkta hep başvurulan kişidir.
3. Ortak sevinç. Doğumlar, düğünler, bayramlar birlikte kutlanır. Küçük şehir ve köyde bayramda gidilen evlerin sırası bellidir.
4. Çatışma genellikle iki kadın üzerinden yaşanır. “Senin yengen seni kıskanıyor” cümlesi sık duyulur; oysa gerçek gerilim çoğu zaman eşler arasındadır, yenge değil.

Yavru eş ve yavru kayın deyimleri

Yavru eş, eşin kız kardeşinin kocasıdır; kayınbirader ile aynı kişidir. Yavru kayın ise bazı yörelerde eşin kız kardeşi için kullanılır. Bu sözcükler günlük dilde çok seyrek geçer; daha çok büyüklerin ağzında ve edebî metinlerde yaşar. Buna karşılık “cancığım”, “yavrum”, “kuzum”, “ahretim”, “gözüm” gibi yalvarmalar yaygın biçimde kullanılır; yenge gibilerine böyle hitap edildiğinde şaşırmamak gerekir.

Yenge ile akraba hukuku

Yenge kan bağı olmayan bir yakındır. Bu, hukuki sonuçları da beraberinde getirir:

• Yasal (külli) mirasçılıkta yeri yoktur. Türk Kanunu’nda “yakın” kavramı kan bağı olanlar, eşler, evlatlık ilişkisi nedeniyle aile bağı kurulanlar ve üstlük-vesayet nedeniyle veli olanlar için tanımlanır. Evlilik yoluyla oluşan bu yakınlık, bu tanımın dışında kalır.
• Vasiyetle miras alabilir. Tek taraflı vasiyetle yengeye mal bırakılabilir. Bu, kişiye tanınan özel bir hakkı ifade eder.
• Nafta konusu kişiye göre değişir. Kimi yakınlar için yasal nafaka gerekebilir; bu, ilişkinin niteliğine ve somut olaya bağlıdır.

Hukuki bir hakkınız olduğunu düşünüyorsanız bu konuda avukata danışmak en doğrusu.

Sık sorulan sorular

Yenge kimdir?
Eşinin erkek kardeşidir. Kadın için kocasının, erkek için karısının erkek kardeşi.

Yenge ile baldır farkı nedir?
Yenge eşin erkek kardeşidir; baldır eşin erkek kardeşinin karısıdır. Bazı yörelerde bu ayrım bulanıktır.

Yenge ile bacanak farkı nedir?
İkisi de aynı kişiyi gösterir. Bacanak günlük dilde daha yaygın, yenge daha saygılı ve tören ağırlıklı bir karşılıktır.

Yavru eş kimdir?
Eşinin kız kardeşinin kocasıdır; kayınbirader ile aynı kişidir.

Yenge mirasçı olabilir mi?
Yasal mirasçılık yoluyla olmaz; ancak tek taraflı vasiyetle miras bırakılabilir.

İlgili Makaleler

Gelin Nedir? Gelin Kimdir, Gelin ve Güvey FarkıDamat Nedir? Damat Kimdir, Damat ve Güvey FarkıKayınvalid Nedir? Kayınvalid Kimdir, Kayınata ve KayınanaKuzen Nedir? Kuzen Kime Denir, Yeğen Farkı Ne?